فرهنگ عاشورا ( فارسي ) — الصفحة ٢٩١
عاشورا و شعر فارسى
عميق دريافته و سروده است ، مرحوم آية اللّه كمپانى :
فما رماه اذ رماه حرمله * و انّما رماه من مهّد له
سهم اتى من جانب السّقيفه * و قوسه على يد الخليفه
و ما اصاب سهمه نحر الصّبى * بل كبد الدّين و مهجة النّبى « 1 »
اگر واقعهء شوم سقيفه نبود ، هرگز جنايتهاى بعدى كه اوج آن در عاشورا بود ، پيش نمىآمد و مسير تاريخ اسلام و شيعه به گونهء ديگرى بود .
اگر پيمان مردم با « ولى » بود * اگر پيوند با آل على بود
نه فرمان نبى از ياد مىرفت * نه رنج و زحمتش بر باد مىرفت
نه زهرا كشته مىشد در جوانى * نه مىشد خسته از اين زندگانى
نه خون دل نصيب مجتبى بود * نه پرپر لاله‌ها در كربلا بود
نه زينب بذر غم مىكاشت در دل * نه مىزد سر ز غم بر چوب محمل
بقيع ما نه غم‌افزاى جان بود * نه ويران و چنين بىسايه‌بان بود « 2 »
- مظلوميّت ، بنى اميّه ، اسارت
عاشورا و شعر فارسى
عاشورا و شعر فارسى
نام كتابى است كه مجموعهء « تركيب بند » هاى معروف شعراى بزرگ را دربارهء امام حسين « ع » و حادثهء عاشورا در بردارد . اين كتاب كه به اهتمام « حسن گل محمّدى » فراهم شده است ، 14 تركيب بند معروف را از محتشم كاشانى و ديگران دارد و 263 صفحه است .
دربارهء سيد الشهدا و حادثهء عاشورا ، مجموعه‌هاى شعرى متعدّدى به زبان عربى ، فارسى ، تركى و . . . تدوين شده است و شاعران در طول تاريخ ، با زبان ماندگار شعر ، به ترسيم اين حماسهء جديد و مظلوميّتهاى اهل بيت پرداخته‌اند . شاعرانى چون محتشم كاشانى ، صباحى بيدگلى ، وصال شيرازى ، قاآنى شيرازى ، سروش اصفهانى ، نيّر تبريزى ، عمّان سامانى و . . .
از جملهء اينانند كه در قالب تركيب بند يا مثنوى و قطعه به مرثيه‌سرايى دربارهء سيد الشهدا « ع » پرداخته‌اند . « 3 » با توجّه به تشويقى كه امامان نسبت به سرودن شعر دربارهء حادثهء كربلا و مظلوميت دودمان پيامبر و نشر فضايل اهل بيت داشته‌اند ، راز اينهمه سروده ،
( 1 ) - الأنوار القدسيّه ، محمد حسين الغروى الاصفهانى ، ص 99 ، ( چاپ حيدريه ) . ( 2 ) - از مؤلف ، در شعر « اهل بيت آفتاب » . ( 3 ) - در اين زمينه‌ها از جمله ر . ك : « نگرشى به مرثيه‌سرايى در ايران » ، عبد الرضا افسرى كرمانى ، « چند مرثيه از شاعران پارسى گوى » ، ابو القاسم رادفر .