الفتوح ( فارسي ) — الصفحة ١٦٧

5 . فتح بيت المقدّس و رفتن عمر به آنجا

( 1 ) امير المؤمنين گفت : بگوى از آن پاره‌اى بياورند تا ببينم .

پس ، پاره‌اى از آن آوردند در قدحى از آبگينه و پيش امير المؤمنين نهادند . عمر آن را گرفت و بوى كرد . پس ، از اهل شهر پرسيد : اين را چگونه مىسازيد ؟

گفتند :

انگور را شيره مىكنيم و آن شيره در ديگ مىريزيم و مىجوشانيم تا دو بهره از آن برود و سه يك بماند .

امير المؤمنين گفت :

اگر بر اين جمله است كه مىگوييد ، از جوشيدن آنچه حرام است مىرود و حلال مىماند . [ 155 ]

پس انگشت در او زد و بچشيد و گفت :

در حليّت آن شكّ و شبهه نيست . از آن بخوريد و بياشاميد تا مادام كه شيرين باشد و اگر دانيد كه به خويشتن بىآتش مىجوشيد حرام باشد . از آن مخوريد و گرد آن مگرديد .

آنگاه ساعتى در رهبانان و دانشمندان ترسايان نگريست كه در آن كنشت بودند ، گليمى پوشيده عبادت مىكردند . تأمّلى كرد و گفت :

حمد و ثنا بر خدا - عزّ و جلّ و جلّ جلاله - كه گمراه كند آن را كه خواهد و راه نمايد آن را كه خواهد .

يكى از رهبانان اين سخن بشنيد و بگفت :

خداى تعالى هيچ كس را گمراه نكند .

امير المؤمنين اين سخن بشنيد ، در خشم شد و گفت :

اى دشمن خدا ، اگر نه آن بودى كه با شما عهد كرده بودمى و امان‌نامه نوشتمى ، اين ساعت گردنتان بزدمى و بيختان بركندمى ، از آن جهت كه دعوى مىكنى كه خداى هيچ كس را گمراه نگرداند . اينك تو را گمراه گردانيده و مهرى از ضلالت بر دل و چشم تو نهاده كه راه راست را تميز نداده و ديده و دانسته گذاشته‌ايد و عاقبت اگر بر اين حال باشد خداى شما را در دوزخ اندازد و در آن ظلم نباشد . [ 60 ب ] رهبانان مىشنيدند و خاموش مىبودند .

[ ( 155 ) ] ت : و حلال و درد مىماند .