الفتوح ( فارسي ) — الصفحة ٥٢

فتح بلاد عراق

( 1 ) گفت : از كجايى ؟

گفت : از دنيا .

گفت : از كجاى آنى ؟

گفت : از پشت پدر .

گفت : از كجا آمدى ؟

گفت : از شكم مادر .

گفت : در چيستى ؟

گفت : در پيرهن . [ 20 الف ] گفت : بر چه‌اى ؟

گفت : بر زمين .

خالد گفت :

مرا از سخن تو جز ضلالت نمىافزايد . راست گوى كه عقل دارى يا نه ؟ زانوى شتر ببندى يا نه ؟

او بر وجه اخير حمل كرد و گفت : زانوى شتر ببندم و محكم ببندم .

خالد گفت : با تو سخن آدميان مىگويم .

پير گفت : من هم جواب آدميان مىدهم .

خالد گفت : شما كيستيد ؟

گفت : ما فرزندان آدميم .

خالد گفت : جنگ راييد يا صلح را ؟

گفت : صلح را .

خالد گفت : شما از عربيد يا عجم ؟

پير گفت : عربى بوديم عجمى شديم و عجمى بوديم عربى گشتيم .

خالد گفت : اللّه اكبر ، اكنون بر سخن تو وقوف يافتم . اكنون بگو اين ديوارها را از جهت چه كار كرده‌ايد ؟

گفت : از جهت بىخردان ، تا پرده‌اى باشد كه خردمندان سخن ما بشنوند و ايشان را از ظلم كردن بر ما باز دارد .

خالد گفت : در دست تو چيزى مىبينم ، آن چيست ؟

پير گفت : آن زهر قاتل است .

خالد گفت : زهر در كف چرا گرفته‌اى ؟