مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي ) — الصفحة ٦٨٠

واژه‌نامه

يعنى فرمانروايان مستقلّ و نيرومند و چيره . أبو عبيد گفته است : عباهله كسانى را گويند كه بر فرمانروايى خويش استوار گشته‌اند و از آن بر كنار نكردند .

( 1 ) ( عتب ) « إنّ لهم . . . وادى الرّحمن من ؟ ؟ ؟ عانها » ( 86 در روايت ) ، عتبة الوادى : دورترين بخش درّه كه در كنار كوه ، قرار گرفته باشد .

( 2 ) ( عتد ) « فى كلّ أربعين من الغنم عتود » ( 188 ) ، عتود بزغاله‌اى كه بچرد و نيرو گيرد و يك ساله گردد .

( 3 ) ( عثر ) « فى العثرىّ - و در روايتى : العذى - ؟ ؟ ؟ ( 192 ) : العثرىّ و العذى : زمينى كه از آب باران ، آبيارى گردد .

( 4 ) ( عجّ ) « عجّ عجيجه » ( 364 ) : صداى خود را بلند كرد .

( 5 ) ( عجف ) « العجفاء » ( 110 / ج ) : چهارپاى ؟ ؟ ؟ لاغر و ؟ ؟ ؟ رار .

( 6 ) ( عدل ) « لا تعدل سارحتكم » ( 190 ) : ه گرفتن ؟ ؟ ؟ ، چهارپايان شما را از چراگاه ، باز نخواهند داشت .

( 7 ) ( عدو ) « أجارهم . . . على أنفسهم . . . و عاديتهم » ( 98 ) ، العادية يعنى اسبان ؛ چنان كه در قرآن آمده است : « وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً » .

« لا عداء و لا جلاء » ( 19 ) : العداء : ستم و تجاوز از حدّ .

( 8 ) ( عذى ) بنگريد : « عثرىّ » .

( 9 ) ( عرّ ) « عليهم عارية ثلاثين فرسا . . . إذا كان كيد ؟ ؟ ؟ ( 94 ) . عارّه : با وى پي ؟ ؟ ؟

كرد . ( و معرّه از همين معنى است ) . معرّة به معنى از همين معنى است ) معرّة به معنى ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ اجازهء فرمانده نيز هست ( در قرآن است : « ؟ ؟ ؟ از سوى ايشان گزندى به شما رسد ) .

( 10 ) ( عرف ) « عشّر النّاس و عرّف عليهم . . . و عرّف العرفاء فعرف على كلّ ؟ ؟ ؟ رجلا » ( 207 ) :

مفرد عرفاء عريف است و آن ، فرمانده ده تن ( سر ؟ ؟ ؟ جوخه ) است كه ؟ ؟ ؟

فرماندهى خود را مىشناسد . عرّفه : وى را به سرجوخگى برگزيد .

( 11 ) ( عرك ) « إن عليكم . . . ربع ما صادت عروككم » ( 33 ) : العروك : ماهيگرانى كه ماهى صيد مىكنند .

« من » ؟ ؟ ؟ ( 124 ) ، على ؟ ؟ ؟

؟ ؟ ؟ جنگ .

؟ ؟ ؟ لا يعركون ( 137 ) ، لا يعركون با ايشان به پيكار نمىپردازند .

( 12 ) ( عرم ) « عرمان » ( 137 / ألف ) ؟ ؟ ؟ در غريب الحديث گفته است : عرمان يعنى كارگران و كشاورزان .