سيره معصومان ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٤

سخنان حكيمانهء آن حضرت به نقل از تحف العقول

امام فرمود : حال ما چنين است كه بيم داريم از اينكه نسبت به اوامر و نواهى رسول اللّه ( ص ) ، قصور كنيم ، در حالى كه همهء اهل اسلام به اتكاى وى خود را در امان مىدانند ، و آنگاه كه از وى پرسيدند : چگونه است كه شما به هنگام مسافرت از شناسايى خود به دوستان ابا داريد ؟

در جواب گفت : بيم دارم از اينكه با نام رسول اللّه ( ص ) ، بيش از آنچه استحقاق دارم مرا مورد عطوفت و مهربانى قرار دهند .

سخنان حكيمانهء آن حضرت به نقل از تحف العقول

سخنان حكيمانهء آن حضرت به نقل از تحف العقول

در تحف العقول « 1 »

آمده است كه : آنچه از كلمات قصار امام زين العابدين ( ع ) در حكمت و موعظه روايت شده چنين است :

بالاترين درجهء يقين ، رضا و خوشنودى به قضاى الهى است ، هر چند كه به دلخواه آدمى نباشد .

هر كه خود را ارجمند شمارد دنيا را ناچيز انگارد .

مردى در حضورش گفت : بار خدايا مرا از خلق خود بىنياز دار . على بن الحسين ( ع ) گفت : چنين نيست .

همهء مردم به يكديگر بستگى دارند . بگو بار خدايا از مخلوق شرور خود ، مرا بىنياز گردان .

غنىترين مردم كسى است كه به قسمت خدا راضى باشد .

ارزش هر عمل كه باتقوا و پرهيزگارى توأم است كم نباشد . پس چگونه ممكن است ارزش عملى كه مورد قبول خداوند قرار گرفته كم باشد ، و اين بدان معنى است كه شرط قبولى هر عمل تقوى است . از اين رو بالاترين درجهء آن به وقتى است كه خداى تعالى آن را پذيرفته باشد .

از گفتن دروغ ، كوچك يا بزرگ در هر جدى و شوخى بپرهيزيد ، زيرا كه دروغ كوچك باعث مىگردد شخص بر دروغ بزرگ بىپروا گردد .

در ياريت از خداوند همين بس كه دشمن خود را بينى كه درباره‌ات به ارتكاب معصيت و نافرمانى خدا پرداخته است .

همهء خير اين است كه انسان ، خود نگهدار باشد .

امام سجاد ( ع ) ، به يكى از پسران خود گفت : فرزند من ، خداى تعالى بر تو فرض كرده است كه رضاى خاطر مرا به دست آورى ، تو را در نيكى و احسان به والدين امر فرموده و بر من در تو اين حكم نفرموده ، بر توست كه به نيكى رفتار كنى كه اين خود هديهء بزرگى است .

مردى از وى پرسيد : زهد چيست ؟ آن حضرت در پاسخ گفت : زهد داراى ده جزء است . بالاترين درجات زهد كمترين درجهء ورع ، و برترين درجات ورع پايين‌ترين درجات يقين است ، و بالاترين درجات يقين كمترين درجهء رضا است ، و به راستى كه بهترين معنى زهد در اين آيه از كتاب خدا آمده است كه فرمود :

( لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُم وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُم « 2 »

) ( به آنچه از دست داده‌ايد افسوس نخوريد و بدانچه به شما رسيد شاد نشويد . )

( 1 ) از ابى محمد حسن بن على بن حسين بن شعبه ، ص 285 .

( 2 ) سورهء حديد : 23 .