سيرت رسول الله ( سيرة النبي ص ) ( عربي ، فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩

قصّهء سدّ مأرب

مقاتل گفت : وَ رَبٌّ غَفُورٌ : معنى آنست كه اگر قوم سبأ شكر نعمت حق بگزاردندى ، و طغيان و كفران پيش نگرفتندى ، و آن نعمتها دادهء وى دانستندى ، باز ان همه نعمت حق تعالى بر ايشان رحمت كردى و گناههاى [ 1 ] ايشان بيامرزيدى .

فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ [ 2 ] .

گفت : ايشان ، يعنى قوم سبأ ، شكر نعمت ما نگزاردند ، و آن نعمتها نه دادهء [ 3 ] ما دانستند ، لاجرم ما آنگه سيلاب بلا فرو فرستاديم و درياى عذاب بر ايشان بگشاديم و آن باغهاى ايشان ، كه دران سيب و انار بود ، به گز و كنار مبدّل كرديم و بجاى رطب و عنب ، أراك [ 4 ] تلخ در آن زمينها برويانيديم .

و عرم جمعى است ، واحد آن عرمه است ، و عرمه نام بندى باشد كه آب را باز دارد .

و به وصف الحال در اينجا أعشى اين بيت بگفته است و مكتوب است :

و فى ذاك للمؤتسى أسوة * و مأرب عفّى عليها العرم .

ديگر أميّة بن ابى الصّلت اين گفته است :

من سبإ الحاضرين مأرب إذ * يبنون من دون سيله العرما .

قتاده و مقاتل گفته‌اند ] [ 5 ] نام عرم [ 6 ] ، نام وادى سبأ است .

[ ( 1 - ) ] ط و پا : گناهان . [ ( 2 - ) ] سبا ، 15 . [ ( 3 - ) ] ط : نا داده . [ ( 4 - ) ] نبات تلخ و شور مزه و درخت پيلو كه با چوب آن مسواك كنند ( برهان قاطع ) . [ ( 5 - ) ] از روا نقل شد و از اصل و ايا تا اينجا ساقط است . [ ( 6 - ) ] در اصل : نام عرم و نا عرم .