مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٦

منطق اختصاصى قرآن

يا مىگويد :

إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ ( 1 ) .

همانا خداوند تنها كسى است كه روزى دهندهء صاحب نيروى محكم است .

و يا مىگويد :

وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ ( 2 ) .

روزى شما و هر چه به شما وعده داده مىشود در بالاست .

يا از زبان حضرت ابراهيم خليل ( عليه السلام ) مىگويد :

وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ . وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ . وَ الَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ ( 3 ) .

و [ خدا ] كسى كه او مرا از غذا سير و از آب سيراب مىكند و هنگامى كه بيمار گردم شفا مىدهد و كسى كه مرا مىميراند و سپس زنده مىكند .

يا دربارهء حسنات و سيّئات مىگويد :

قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ( 4 ) .

بگو همه از نزد خداست .

هيچ يك از اينها مستلزم نفى دخالت علل و اسباب طبيعى نيست . بنابراين ، بين اين آيات و آياتى كه صريحا دخالت خود بشر را در هدايت و ضلالت ، يا در عزّت و قدرت ، يا در رزق و سلامت ، يا در حسنات و سيّئات تأييد مىكند ، منافاتى نيست ، مثل اينكه مىگويد :

وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى ( 5 ) .

( 1 ) . ذاريات / 58 . ( 2 ) . ذاريات / 22 . ( 3 ) . شعراء / 79 - 81 . ( 4 ) . نساء / 78 . ( 5 ) . فصلت / 17 .