مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٦

عظمت و انحطاط مسلمين

و لااقلّ در دامن زدن به اختلافات مسلمين تأثير زيادى داشته‌اند .

در تاريخ اسلام حركتها و نهضتهاى سياسى و دينى زيادى ديده مىشود كه از طرف غير مسلمانان به منظور تضعيف يا محو اسلام پيدا شده است .

احياناً جهان اسلام مورد حملهء سخت دشمن واقع شده است .

جنگهاى صليبى و همچنين حملهء مغول نمونهء بارز اين حملات است و هر يك از آنها تأثير فراوانى در انحطاط مسلمين داشته‌اند . و از همه خطرناك‌تر ، استعمار غربى در قرون اخير است كه خون مسلمانان را مكيده و كمر مسلمانان را در زير فشار مظالم خود خم نموده است .

با توجّه به آنچه در بالا گفته شد ، مجموع موضوعاتى كه لازم است در اين سلسله مباحث بحث شود ، به ترتيب ، موضوعات ذيل است :

1 . عظمت و انحطاط مسلمين

اين مبحث مقدّمه‌اى است براى ساير مباحث .

2 . اسلام و مقتضيات زمان

اين مبحث شامل دو قسمت است : قسمت اوّل مربوط به فلسفهء تاريخ است ؛ در قسمت دوّم كيفيّت انطباق قوانين اسلامى با عوامل متغيّر زمان بيان مىشود . اين بحث نيز جنبهء مقدّمى و تمهيدى دارد .

3 . سرنوشت و قضا و قدر

رسالهء حاضر عهده‌دار اين مبحث است .

4 . اعتقاد به معاد و اثر آن در ترقّى يا انحطاط اجتماع

5 . شفاعت

6 . تقيّه

7 . انتظار فرج

8 . سيستم اخلاقى اسلام

9 . حكومت از نظر اسلام

10 . اقتصاد اسلامى