مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٢
قاصران و مستضعفان
مغفرت الهى استنباط مىشود .
آنچه مجموعاً استفاده مىشود اين است كه مردمى كه به شكلى از شكلها قصور داشته‌اند نه تقصير ، خداوند آنها را معذّب نمىسازد .
در « كافى » از حمزة بن الطيّار نقل مىكند كه امام صادق ( ع ) فرمود :
« مردم شش دسته‌اند ، و مآلًا سه دسته‌اند : فرقهء ايمان ، فرقهء كفر ، فرقهء گمراهى . اين فرقه‌ها از وعد و وعيد خدا دربارهء بهشت و جهنم پيدا مىشوند . ( يعنى مردم بر حسب وضعشان در برابر اين وعد و وعيدها به چند فرقه منقسم مىشوند . ) آن شش فرقه عبارتند از : مؤمنان ، كافران ، مستضعفان ، مرجون لامر اللّه ، معترفان به گناه كه عمل صالح و ناصالح را مخلوط كرده‌اند ، و اهل اعراف . » ( 1 )
و هم در كافى از زرارة نقل مىكند كه گفت :
« با برادرم حمران - يا برادر ديگرم بكير - بر امام باقر ( ع ) وارد شديم ؛ من به امام گفتم : ما افراد را با شاقول اندازه مىگيريم ، هر كس مانند ما شيعه باشد ، خواه از اولاد على و خواه از غير آنها ، با او پيوند دوستى ( به عنوان يك مسلمان و اهل نجات ) برقرار مىكنيم و هر كس با عقيدهء ما مخالف باشد ما از او ( به عنوان يك گمراه و اهل هلاك ) تبرّى مىجوييم . »
امام فرمود :
« اى زرارة ! سخن خدا از سخن تو راست‌تر است ؛ اگر آنچه تو مىگويى درست باشد ، پس سخن خدا آنجا كه مىفرمايد : إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ . وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا كجا رفت ؟ ! پس المرجون لامر اللّه چه شد ؟ ! آنها كه خدا دربارهء آنها مىفرمايد : خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً ( 2 ) كجا رفتند ؟ ! اصحاب الاعراف چه شدند ؟ ! الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ ( 3 ) چه كسانى هستند و كجايند ؟ ! »
حمّاد در روايت خود از زرارة دربارهء اين ماجرا نقل مىكند كه گفت :
« در اين هنگام كار من و امام به مباحثه كشيد ، فرياد هر دومان بلند شد كه هر كس در بيرون در خانه بود مىشنيد » .
( 1 ) . كافى ، چاپ آخوندى ، ج 2 كتاب الايمان و الكفر ، باب اصناف الناس ، ص 381 . ( 2 ) . توبه / 102 ( 3 ) . توبه / 60