مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٤

روشنفكر مآبها

اين آيات نيز دليل قبولى عمل خير عموم مردم - اعمّ از مسلمان و غير مسلمان - گرفته شده است . در سورهء « زلزلت » مىخوانيم :

فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ، وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ( 1 ) .

« هر كس كه هموزن ذره‌اى - يعنى كوچكترين شىء محسوس - كار نيك كند ، آن كار را مىبيند و هر كس كه هموزن ذره‌اى كار بدى مرتكب شود نيز آن كار را مىبيند . »

در جاى ديگر مىفرمايد :

إِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ( 2 ) .

« همانا خدا اجر نيكوكاران را ضايع نمىفرمايد » .

در جاى ديگر مىفرمايد :

إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ( 3 ) .

« ما اجر كسى كه عملى را نيك انجام داده است ضايع نمىكنيم » .

لحن اين آيات طورى است كه آنها را از عمومات غير قابل تخصيص قرار مىدهد .

علماى علم اصول مىگويند : برخى از عامها استثناءناپذير و غير قابل تخصيصند ؛ يعنى لحن و لسان عام طورى است كه تخصيص‌بردار و استثناءپذير نيست . وقتى گفته مىشود « ما اجر نيكوكار را ضايع نمىكنيم » معنايش اين است كه مقام خدايى ما ايجاب مىكند كه عمل نيك را حفظ كنيم پس محال است كه خدا در يك جا از مقام خدايى خود دست بردارد و عمل نيكى را ضايع سازد .

6 . آيهء ديگرى هست كه در اين بحث ، زياد مورد استناد قرار مىگيرد و گفته مىشود كه صريح در مدعاست :

( 1 ) . زلزلت ( زلزال ) / 7 - 8 ( 2 ) . توبه / 120 ( 3 ) . كهف / 30