مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٥

1 . تنبيه و عبرت

معلوم مىشود جهنّم نيز مانند بهشت صحرائى خالى است ؛ آتشها و عذابها تجسّم همان گناهانى است كه به دست بشر روشن و فرستاده مىشود ؛ مار و كژدم و آب جوشان و خوراك زقّوم دوزخ ، از ناپاكيها و پليديها خلق مىشود ، همانطورى كه حور و قصور و نعيم جاويدان بهشت از تقوا و كارهاى نيك آفريده مىشود . خدا در مورد دوزخيان مىفرمايد :

أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ ( 1 ) .

« آنان شكنجه‌اى دردآور از ناپاكى درد آور خويش دارند » .

سه نوع كيفر

سه نوع كيفر

دو بحث گذشته كه « تفاوتهاى دو جهان » و « ارتباط دو جهان » را مطرح كرديم ، مقدمه‌اى بود براى بحث حاضر كه مىخواهيم انواع مجازاتها را بررسى نماييم . در اين بحث مىخواهيم ثابت كنيم كه نوع مجازات در آخرت با نوع مجازات در دنيا متفاوت است ، و پاسخ اشكال بىتناسبى جرم و مجازات ، بستگى به فهم اين تفاوت دارد .

مجازات بر سه گونه است :

1 . مجازات قراردادى ( تنبيه و عبرت ) .

2 . مجازاتى كه با گناه ، رابطهء تكوينى و طبيعى دارد . ( مكافات دنيوى ) .

3 . مجازاتى كه تجسّم خود جرم است و چيزى جدا از آن نيست . ( عذاب اخروى ) .

1 . تنبيه و عبرت

1 . تنبيه و عبرت

نوع اول مجازات همان كيفرها و مقرّرات جزائى است كه در جوامع بشرى به وسيلهء مقنّنين الهى يا غير الهى وضع گرديده است . فايدهء اين گونه مجازاتها دو چيز است ؛ يكى جلوگيرى از تكرار جرم به وسيلهء خود مجرم يا ديگران از طريق رعبى كه كيفر دادن ايجاد مىكند ؛ و به همين جهت مىتوان اين نوع از مجازات را « تنبيه » ناميد . فايدهء ديگر ، تشفّى و تسلّى خاطر ستمديده است و اين در مواردى است كه از

( 1 ) . سبأ / 5