حياة الإمام الهادي ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام هادى ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٧٠
ابطال جبر و تفويض
برترى يافته‌اند و با نطق و عقلى كه خداوند داده است بر ديگر مخلوقات مسلّط فرموده تا بدانها امر و نهى نمايند و همگان مسخّر فرمان اويند ، چنان كه خداى متعال فرمايد :
« اين چنين مسخر كرد آن را براى شما تا خدا را در برابر اين راهنمايى كه كرده است ، تكبير گوييد . » [ 1 ]
و نيز فرموده است :
« و اوست كه دريا را براى شما رام كرده تا گوشت تازه از آن بخوريد و زيور برآوريد و بپوشيد . » [ 2 ]
و مىفرمايد :
« چهار پايان را براى شما آفريده است تا از پشم و كرك آنها براى دفع سرما و منافع ديگر استفاده كنيد و از آنها بخوريد ، و براى شما در وجود آنها زيبايى است موقعى كه به هنگام شب از چرا برگردند و يا صبحگاه به چرا بيرون روند ، و بارهاى سنگين شما را كه جز به مشقّت نتوانيد از شهرى به شهر ديگر ببريد ، آنها به دوش بكشند . » [ 3 ]
و از اين راه آدمى را به پيروى از طاعت خود دعوت كرد كه او را بر ديگران به درستى خلقت و كمال عقل و معرفت برترى داد و به دنبال قدرتى كه به وى مرحمت كرد ، نسبت به آن مقدار مكلّف ساخت . و فرمود :
« تا مىتوانيد از خدا بترسيد و گوش فرادهيد و از او اطاعت كنيد . » [ 4 ]
و نيز فرمود :
« خداوند كسى را جز به مقدار تواناييش ، تكليف نفرمايد . » [ 5 ]
و باز فرمود :
« خدا جز آن چه را كه به انسان - توان انجام آن را - داده است ،
[ 1 ] سورهء حج / 36 . [ 2 ] سورهء نحل / 14 . [ 3 ] سورهء نحل / 8 . [ 4 ] سورهء تغابن / 16 . [ 5 ] سورهء بقره / 286 .