حياة الإمام الهادي ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام هادى ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٩

محال است كه خداوند به وصف در آيد

محال است كه خداوند به وصف در آيد

محال است كه خداوند به وصف در آيد

امام ابو الحسن الهادى عليه السّلام در گفتگويى كه با فتح بن يزيد گرگانى دارد ، در اين گفتار ، پرده از اين حقيقت برداشته است كه توصيف خالق دانا به صفتى كه محيط بر كنه ذات و حقيقت او باشد ، محال است و در آن گفتار آمده است :

« آفريدگار را جز بدان چه خود را وصف كرده است نمىتوان توصيف كرد ، و كجا مىتوان او را وصف كرد كه حواس از درك او عاجز و اوهام از رسيدن به او ناتوان و انديشه‌ها از حد و وصف او و ديده‌ها از احاطهء به او قاصرند ، خداوند از آن چه وصف كنندگان تعريف و توصيف كنند بالاتر است ، در عين نزديكى دور و در عين دورى نزديك است بنابراين او در حالى كه دور است ، نزديك و در حالى كه نزديك است دور مىباشد ، او به وچودآورندهء كيفيت است ، پس نمىتوان گفت او چگونه است ، او ايجاد كنندهء مكان است پس نمىتوان گفت او كجاست ، زيرا او از كيفيّت و مكان گسسته است ، او تنهايى يكتا و بىنياز از همه چيز و همه نيازمند به اويند ، نه فرزندى دارد و نه فرزند كسى است و كسى همتاى او نيست پس عظمت او والاست ، و يا چگونه ذات مقدس حضرت محمد - صلى الله عليه و آله - را مىتوان توصيف كرد ، در حالى كه خداوند بزرگ او را با نام مقدّس خويش قرين ساخته است و در بخشندگى خود شريك قرار داده و براى هر كه از او اطاعت كند پاداشى نظير پاداش اطاعت خود را مقرر فرموده است ، زيرا مىفرمايد :

« وَ ما نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْناهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ مِنْ فَضْلِهِ » [ 1 ] .

يعنى : ( كافران و منافقان ) به جاى آن كه به خاطر بىنيازى كه به لطف خدا و رسول خدا نصيب آنان شد ، شكر گويند ، در صدد انتقام و دشمنى برآمدند . »

[ 1 ] سورهء توبه / 74 .