الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي ) — الصفحة ٤٤٠

4 - نامه به قيصر ، شاه روم

گفتم : خير !

گفت : آيا بزرگان و طبقهء اشراف به او گرويده‌اند يا زيردستان و ستمديدگان !

گفتم : [ بيشتر ] زيردستان و درماندگان ، دين او را پذيرفته‌اند .

( 1 ) گفت : پيروانش رو به فزونى مىروند يا كم مىشوند ؟

گفتم : هر روز افزون‌تر مىگردند .

گفت : آيا كسى پس از گرويدن به او ، از دين برگشته و او را نكوهش كرده است ؟

گفتم : خير ، پايدار مىمانند .

گفت : آيا پيش از ادعاى رسالت ، كسى او را دروغگو مىخواند ؟

گفتم : هرگز ! [ و جز راست ، دروغى نگفته است . ]

گفت : محمد با پيروانش به نيرنگ متوسل مىشود و بر خلاف سخنش ، عمل مىكند و قرارداد را ناديده مىگيرد ؟

گفتم : خير ! و اكنون ما با او قرارداد صلح بسته‌ايم و نمىدانيم كه در آينده چه پيش خواهد آمد ؟ ابو سفيان مىگويد : نتوانستم بر خلاف حقيقت و واقعيّت چيزى - به سخنانم - بيفزايم .

هرقل گفت : آيا با او جنگيده‌ايد ؟

گفتم : بله !

گفت : چگونه ؟

گفتم : جنگ ، شكست و پيروزى است . گاهى او پيروز شده است و زمانى ما غالب گشته‌ايم . چون دلو آب ، وقتى بالا و پايين مىكند ، گاهى پر بازمىگردد و گاهى خالى .

( 2 ) گفت : محمد به چه فرمان مىدهد و مردم را براى چه فرا مىخواند ؛ [ و اصول و پايهء دعوتش چيست ] ؟

گفتم ، مىگويد : « خداى يكتا را بپرستيد ؛ چيزى را انباز او نگردانيد و عقايد و سخن گذشتگان را ترك كنيد . به خواندن نماز ، اداى زكات مال ، راستى در گفتار ، پاكدامنى و ديدار از خويشاوندان فرمان مىدهد . »

مترجم هرقل به ابو سفيان گفت : به اين دليل از نژاد و تبار محمد سؤال كردم ؛ چون پيامبران