جانشينى محمد ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٦٢

ابو بكر : جانشين رسول خدا و خلافت قريش

عمر به ندرت به پيشامدهاى بعد از رحلت محمّد صلّى اللّه عليه و آله انديشيده بود و تصور نمىشود با طرح نقشه‌هايى براى جانشينى او موافقت كرده باشد .

ليكن قضيه ابو بكر كاملا متفاوت با اين مسأله است . گرچه او در موقع رحلت محمد صلّى اللّه عليه و آله انتظار آن را نداشت و اين از اقامت او در خانه خانوادگى خود در سنح « 1 » آشكار مىشود ، ليكن او هيچ شك و ترديدى نداشت ، كه محمد صلّى اللّه عليه و آله يك روزى رحلت خواهد كرد . او بعنوان تاجر و سياستمدارى كامل و حسابگر آرام مكه ، در مديريت و برنامه‌ريزى امور جامعه مسلمين هم بعنوان مشير با اعتماد پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله از نزديك در كارها شركت داشت ، او با دقت پيشامدهاى رحلت [ محمد صلّى اللّه عليه و آله ] را از پيش مطالعه كرده بود . او [ ابو بكر ] بخاطر علاقه عميق به منافع مشترك جامعه‌اى كه محمد صلّى اللّه عليه و آله با نام اسلام تأسيس كرده بود خيلى مشتاق بود كه اين اقتدار خود را توسعه داده و آن را بر تمامى اعراب و حتى فراتر از آن هم بگستراند اگر بنا بود جامعه متفرق نشود ، پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بايد جانشين سياسى يعنى خليفه داشته باشد ليكن او بايد چه كسى باشد ؟ ابو بكر بدون ترديد قبل از رحلت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تصميم گرفته بود آن خليفه خود او باشد . او ، بدون نامزدى از جانب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله [ درباره مسأله خلافت ] تصميم داشت براى رسيدن به اين آرزو مخالفان قدرتمند خود را از ميان بردارد . واضح است كه از اهل بيت محمد صلّى اللّه عليه و آله كه در قرآن به آنان مرتبه‌اى بالاتر از ساير مسلمانان عطا شده بود بايد جلوگيرى شود تا ادعاى خود را پيش نيندازند .

ابتكار عمل انصار فرصتى بود كه ابو بكر طالب آن بود و او بود كه اين اشتباه عجولانه ( فلته ) را با پيشنهاد دو نامزد براى انتخاب شدن مطرح كرد و اين نمايشى بود تا خود او در معرض پيشنهاد قرار گيرد . او در پيشنهاد خود جدى نبود و اين واضح است با پيشنهاد دو شخص مورد نظر در جمع ، مردم را به مشاجره وادار كرد ابو بكر خوب مىدانست كه اين

موقتا لطمه مىزد در حالى كه او ادعا نمود كه او بخاطر منافع جامعه چنين اقدامى نموده بود . مسلمانان بعدى ، كه احساسات شديد دينى درباره نزديك شدن ساعت موعود پايان اين دنيا كه با سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دريافته بودند برايشان خيلى دشوار بود باور كنند عمر اين قدر ساده‌لوح باشد . ( 1 ) خانه ابو بكر در سنح در بين خانه‌هاى بنى حارث خزرجى قرار داشت ( ابن شبّه ، تاريخ مدينه ، 243 ؛ لكر ، مسلمانان ، يهوديان و مشركان در مدينه صدر اسلام ( ليدن ، 1995 ) ، ص 6 . او خانه‌اى متصل به مسجد النبى هم داشت كه در آن به مسجد باز مىشد . اگر او انتظار رحلت محمد صلّى اللّه عليه و آله را داشت مىتوانست در آن اقامت نمايد .