زندگانى على بن الحسين ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٥
[ توضيحى در باب لقب‌هاى امام على بن الحسين ( ع ) . نامهايى كه براى مادر امام نوشته‌اند ]
باز هيچ بعيد نيست كه در فتح‌هاى خراسان و شرق ايران زنانى اسير شده باشند . و دور نيست كه يكى از اين كنيزان به عادت مألوف خود را بزرگ‌زاده يا شاهزاده خوانده باشد ، و دور نيست كه امام حسين بن على عليه السلام يكى از اين دختران را بزنى گرفته و امام على بن الحسين از او متولد شده باشد . اما اگر چنين حادثه‌اى رخ داده باشد ، در خلافت عثمان بن عفان بوده است نه در خلافت عمر بن الخطاب ، و آن زن بزرگ‌زاده‌اى ايرانى بوده است نه دختر يزدگرد پادشاه ايران . چه شمار دختران يزدگرد معلومست . و ظاهر عبارت مسعودى نشان ميدهد كه آنان سالها در مرو بسر برده‌اند و فرزندانى از آنان بجاى مانده است « 1 »
در پايان اين بحث تذكر نكته‌اى ديگر نيز لازم مينمايد و آن اينكه در كتاب شريف اصول كافى پس از نوشتن جمله ياد شده « فخيرة اللّه من العرب هاشم » « 2 » آمده است :
روايت كرده‌اند كه ابو الاسود در اين باره گفته است :
و انّ غلاما بين كسرى و هاشم * لأكرم من نيطت عليه التّمائم « 3 »
ابو الاسود كه بود ؟ شخصيتى است حقيقى يا نه بدان كارى نداريم ، اما خود استشهاد بدين بيت و اينكه مقصود از غلام ميان كسرى و هاشم امام على بن الحسين ( ع ) باشد ، كافى نيست چه رسد بدان كه چنين بيتى در ديوان فرزدق ديده نميشود و چنان كه محقق فاضل و مصحح ارجمند مجلد چهل و ششم بحار در حاشيه ص 4 كتاب نوشته‌اند اين بيت به تنهائى در بعض كتاب‌ها به ابو الاسود نسبت داده شده و گويا ديرينه‌ترين مآخذ انتساب ، همان كتاب اصول كافى باشد .
سبك بيت و مضمون آن نيز با مولود خاندان امامت تناسبى ندارد ، تعبير از تعويذبندى براى چنان مولود با خاندان پايبند سنت‌هاى موروثى مناسب‌تر است تا با فرزند سومين امام و اللّه العالم .
در پايان اين بحث بدين مطلب مىرسيم كه : بهر حال سرنوشت مادر امام على بن
( 1 ) . مروج الذهب 1 ص 177 ( 2 ) . شماره صفحه و كتاب در اصل هم ديده نشد . ( 3 ) . اصول كافى ج 1 ص 467