زندگانى على بن الحسين ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٣

[ توضيحى در باب لقب‌هاى امام على بن الحسين ( ع ) . نامهايى كه براى مادر امام نوشته‌اند ]

وصلت با پادشاه ايران به خاندان پيغمبر ( ص ) ، أبو بكر و عمر منحصر نميشود و داستان‌پرداز ديگر روايتى مىسازد كه ابن خلكان آن را چنين ضبط كرده است :

مادر على بن الحسين ( ع ) عمهء مادر يزيد بن وليد اموى ، معروف به يزيد ناقص است . زيرا قتيبة بن مسلم باهلى امير خراسان ، چون شهرهاى ايران را يكى پس از ديگرى گشود و فيروز بن يزدجرد را كشت دو دختر او را براى حجاج بن يوسف فرستاد .

حجاج در اين وقت امير عراق بود ، و قتيبه از جانب او حكومت خراسان را داشت ، حجاج يكى از دو دختر را براى خود نگاه داشت و ديگرى را براى وليد بن عبد الملك فرستاد . و از او يزيد ناقص متولد شد . اين دختر كه مادر يزيد بود شاه فريد نام داشت « 1 » .

مىبينيد كه چگونه داستانى بر پايهء داستانى ديگر ساخته مىشود .

همين‌كه روايات شهربانو و زناشوئى او با حسين بن على ( ع ) شهرت يافته است دوست داران دو شخصيت برجستهء تيم و عدىّ نخواسته‌اند تنها بنى هاشم از افتخار زناشوئى با خاندان شهرياران ايران برخوردار باشند ، ناچار دخترى از يزدگرد را به پسر أبو بكر و دختر ديگرى از او را به پسر عمر بخشيده‌اند . چون حكومت به امويان رسيده است هواداران اين تيره بر خود هموار نكرده‌اند كه فرزندان اميّه از اين موهبت الهى بىنصيب بمانند ، بدين جهت دختر ديگرى براى يزدگرد ساخته و او را بخانهء خليفه‌زادهء اموى فرستاده‌اند !

ناگفته نماند كه نويسنده از اين بحث و نتيجه‌گيرى از آن نمىخواهد از حرمت خاندانى - ايرانى يا هاشمى و يا قريشى - بكاهد ، و بر حشمت تيره‌اى بيفزايد ، نه چنين قصدى را دارد و نه چنين حقى يا صلاحيتى را به دو داده‌اند . بهتر آن بود كه بحث را بدين درازى نرسانم ، اما نميتوانستم آنچه را پيشينيان نوشته‌اند ، بدون بررسى بپذيرم .

پژوهندگانى كه اين نوشته را مىخوانند ، اگر به سندى دست يافتند كه مخالف آن و موافق شهرت است ، نشان دهند تا گوشه‌اى از تاريخ كه همچنان براى علاقه‌مندان بدانستن حقيقت ، تاريك مانده است روشن گردد . اما بايد دانست تنها گفتن اينكه اگر داستان شهربانو اساسى ندارد ، پس مادر امام على بن الحسين چه كسى بوده ؟ و چون جز شهربانو شخصيتى شناخته نيست ، پس همان شهرت براى سند كافى خواهد بود


( 1 ) . وفيات الاعيان ج 2 ص 429 و نگاه كنيد به الكامل ج 4 ص 574