زندگانى على بن الحسين ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١١٧

[ نمونه برجستهء بندگى و تربيت عملى امام از اجتماع آن روز ]

و نيز در فصلى كه با عنوان « آنچه دربارهء چوبدستىها و عصاها و جز آن گفته‌اند » نويسد : پادشاهان حتى در مجالس هم چوبدستى را از دست نمىنهادند و براى همين است كه شاعر گويد » :

فى كفه خيزران ريحه عبق * به كف أروع فى عرنينه شمم

يغضى حياء و يغضى من مهابته * فما يكلم الا حين يبتسم

ان قال قال بما يهوى جميعهم * و ان تكلم يوما ساخت الكلم

يكاد يمسكه عرفان راحته * ركن الحطيم اذا ما جاء يستلم « 1 »

پس از نوشته جاحظ روايت زبير به كار متوفاى سال 256 هجرى قمرى است .

نظر او دربارهء شاعر و ممدوح او ذيل نوشته جلال الدين سيوطى خواهد آمد .

ابن قتيبه متوفاى 270 هجرى نويسد :

كسى در هيبت بهتر از اين شعر نگفته است ، سپس بيت‌هاى 12 - 11 را آورده « 2 » و ابن عبد ربّه از گفته او آورده است :

بديع‌تر از اين بيت‌ها كه شاعر در ستايش يكى از خلفاى بنى اميه سروده گفته نشده است :

يغضى حياء و بغضى من مهابته * فلا يكلم الا حين يبتسم « 3 »

ابو الفرج اصفهانى متوفاى 358 داستان را چنين نويسد :

سالى فرزدق به حج رفت و عمر او در اين سفر به هفتاد سال مىرسيد .

عبد الملك بن مروان نيز در همين سال براى حج آمده بود . در طواف على بن الحسين را ميان انبوه مردمان ديد پرسيد :

اين جوان كيست كه سيماى او همچون آئينهء چينى مىدرخشد و دوشيزگان قبيله مىتوانند رخسار خود در آن ببينند ؟ گفتند او على بن الحسين است . و فرزدق در ستايش او سرود : اختلاف آنچه ابو الفرج ثبت كرده با آنچه در ديوان فرزدق ديده مىشود اين است كه بيتهاى 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 25 - 26 را ندارد . و در روايت ديگر آورده

( 1 ) . البيان و التبين ج 1 ص 370 و دكتر عبد السلام هارون مصحح كتاب ذيل همين صفحه آنچه را دربارهء شاعر و كسى كه شعر در بارهء او سروده شده آورده است . ( 2 ) . الشعر و الشعرا ص 9 ( 3 ) . عقد الفريد ج 1 ص 27