تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٤
1 . بررسى اجمالى وكالت قبل از امام دوازدهم
فصل چهارم بازتاب فعاليتهاى مخفى امام دوازدهم در اقدامات سفيران آن حضرت
فصل چهارم بازتاب فعاليتهاى مخفى امام دوازدهم در اقدامات سفيران آن حضرت
1 . بررسى اجمالى وكالت قبل از امام دوازدهم
1 . بررسى اجمالى وكالت قبل از امام دوازدهم
چنان كه در فصل دوم ذكر شد ، شرايط بحرانى كه ائمه ( س ) در زمان عباسيان با آن روبرو شدند ، ايشان را واداشت تا ابزار جديدى را براى ارتباطات با اعضاء جامعه خود جستجو كنند . مآخذ شيعه اماميه حاكى از آن است كه امام ششم حضرت صادق ( ع ) نخستين امامى است كه نظام زيرزمينى ارتباطات ( التنظيم - السرى ) را در جامعه خود به كار گرفت ( ( 1 ) ) .
هدف اصلى وكالت جمع‌آورى خمس ، زكات و انواع ديگر خيرات و مبرات براى امامان از ناحيه شيعيان بود . گرچه امكان دارد وكالت اهداف ديگرى را در آن زمان در بر داشته باشد ، لكن مآخذ بندرت آنها را ثبت كرده‌اند . امام صادق ( ع ) آنچنان هوشيارانه فعاليتهاى سازمان را هدايت مىكرد كه عباسيان به هيچ عنوان قادر نبودند از وجود آن آگاهى يابند . آن حضرت از روى تقيه از پيروانش مىخواست تا وظايفى را نسبت به سازمان انجام دهند ، بىآنكه بدانند در واقع كارگزاران اويند . شيخ طوسى روايت مىكند نصر بن قابوس لخمى بيست سال وظيفه وكالت او را انجام داد بىآنكه بداند واقعا بعنوان وكيل آن حضرت منصوب شده است .
مهمترين كارگزار امام صادق ( ع ) در عراق عبد الرحمن بن حجاج بود ، كه تا زمان مرگ ، پس از زمان امام رضا ( ع ) ، در اين سمت قرار داشت ( ( 2 ) ) . معلى بن - خنيس وكيل امام در مدينه بود . وى در سال 133 / 750 توسط عباسيان دستگير