تاريخ محمدى ( فارسي ) — الصفحة ٣٤

منابع مؤلف

منابع مؤلف

منابع مؤلف

كاشى در موارد متعددى به صراحت نوشته است كه از منابعى كه در دسترس داشته استفاده كرده و در اين راه ، با وجود آن كه در حال شعر گفتن بود ، از اختلاف آراء نيز ياد كرده است . وى در تمام اين موارد ، از كتاب خاصى ياد نكرده و تنها در يك مورد اشارتى به منبعى كرده اما تنها نام كسى كه كتاب به نام او تأليف شده آورده است . وى در باب سال و روز رحلت امام باقر عليه السلام مىسرايد :

يك نسخه به ثالث صفر بود * آن ظلم كه روزگار بنمود

در نسخهء اصل فخر دينى * مشهور جهان به پاك دينى

آن صدر كه اوست از نشابور * ديباچه به نام اوست مذكور

ديذم كه به ماه حج روان شد * از زهر ستم بدان جهان شد

در سال صد و چهارده راست * زهر از كف دهر خورده برخاست

وى از كتابى استفاده كرده كه ديباچه آن به نام فخر الدين نيشابورى ملقب به صدر بوده است . در طبقات قرن ششم ، از فخر الدين خزاعى نيشابورى « احمد بن محمد بن احمد » ياد شده اما چيزى كه اشاره به تأليف كتابى به نام او باشد نيامده است . « 1 » نيز از فخر الدين ابو القاسم بن ابى يعلى عز الدين « على بن زيد بن على » نيشابورى كه در تاريخ بيهق ( ص 59 ) از او ياد شده و مورد احترام سلطان سنجر بوده است . « 2 »

در جاى ديگرى از كتاب رشيد الدين فضل الله ياد كرده و گفته است كه از مطالب آن كتاب بهره برده است . وى از آن كتاب با عنوان تاريخ ائمّه ياد كرده است .

تاريخ ائمّه ديذه بودم * بعضى صفتش شنيده بودم

الحق اگر اوفتد بدستم * گويم كه ز غصّه بازرستم

بنشينم و ترك حرص گويم * دست از طمع و غرض بشويم « 3 »

آنجا كه كتابى است مشهور * مانندهء جنّتى پر از حور

آغاز ز انبياى عالم * كز دور نبى است تا به آدم

تأليف وزير روزگارست * آن خواجه كه ظل كردگارست

داراى جهان وزير دوران * مخدوم و خدايگان ايران

( 1 ) الثقات العيون ، ص 14 ( 2 ) الثقات العيون ، ص 188 - 189 ( 3 ) نسخهء « د » تا اينجا دارد . از اينجا تا بيت « گوهر نبود سزاى هركس . . . » نيامده است .