تاريخ محمدى ( فارسي ) — الصفحة ٢٤
تأليفات كاشى
اى كه فرمان قضا موقوف فرمان شماست * دور دوران فلك دورى ز دوران شماست
خوان لا عين رأت مخصوص مهمان شماست * هشت جنّت لقمه‌اى از نعمت خوان شماست
* * *
تا نجف شد آفتاب دين و دولت را مقام * خاك او داده شرف بر زمزم و بيت الحرام
در وداعت مىرود صبر و شكيب از دل تمام * السلام اى صبر و آرام دل و جان السلام
سالك قزوينى ( م 1084 ) ضمن قصيده‌اى در منقبت مولاى متقيان على عليه الصلاة و السلام مىگويد :
نظم افلاك پى منقبت منزلتش * هفت‌بندى است ز ملا حسن كاشانى « 1 »
وى در مثنوى محيط كونين كه از شاعران چندى ياد كرده ، از جمله از ملا حسن كاشى چنين ستايش كرده است :
حافظ همه وقت صوفيانه * در وجد آيد ازين ترانه
يك لقمه به اين نمك نيفتاد * بر خوان نظام استرآباد
ملا حسنى كه بود كاشى * بافنده شعر خوش قماشى
چون منقبتست هفت بندش * ناخن نزدم به چون و چندش
در پلهء شاعرى ولى بود * چون مادح مرتضى على بود « 2 »
تأليفات كاشى
تأليفات كاشى
كاشى در درجهء نخست شاعر و پس از آن متكلم و منشى بوده است . از كارهاى وى سه اثر تاكنون شناخته شده است :
1 - تاريخ محمدى يا دوازده امام يا تاريخ رشيدى يا تاريخ الاولاد لحضرة المصطفى كه تنها نسخهء آن در كتابخانهء ملى تبريز است و مفصل دربارهء وى سخن خواهيم گفت .
2 - معرفت‌نامه . رساله‌اى است به زبان شعر در علم كلام كه مؤلف خود آن را معرفت‌نامه يا فايدت نامه ناميده و همراه با نسخهء تبريز تاريخ محمدى است .
اين كتابيست مختصر ز كلام * ليكن از بهر مبتديست تمام
مبتدى چون بخواند اين دفتر * آنچه هست اندر او زسرتاسر
( 1 ) ديوان سالك قزوينى ، ( تصحيح عبد الصمد حقيقت ، تهران ، 1372 ) ، ص 476 ( 2 ) ديوان سالك قزوينى ، ص 638 . با تشكر از آقاى سيد عباس رستاخيز كه يادآورى اين اشعار را مديون ايشان هستم .