تشيع در مسير تاريخ ( فارسي ) — الصفحة ٣٨

يادداشتهاى فصل اول

20 سال ندارد به عضويت شورا در مىآيد . ( 67 ) ابن عبد ربه مىگويد : « هيچ‌گونه سلطنت موروثى در اعراب مكه در جاهليت وجود نداشت و بنابراين وقتى كه جنگى در مىگرفت در ميان سران قبائل رأىگيرى مىكردند و شخصى را به عنوان شاه برمىگزيدند كه ممكن بود مسن و يا جوان باشد از اينرو در روز فجار نوبت بنى هاشم بود و در نتيجه راى ، العباس ، كه تنها كودك بود ، انتخاب شد و آنان وى را روى سپر نشاندند . ( 68 ) در زمان رحلت حضرت محمد ( ص ) ، على ( ع ) حد اقل سى و سه‌ساله بود گرچه بعضى سن او را سى و شش سال نوشته‌اند .

نتيجتا عقيده به اين موضوع كه مسأله جانشينى پيامبر عمدتا جنبه مذهبى دارد تا سياسى محض . اعتقاد معروف قداست موروثى بنى هاشم ، همراه با وقايع فراوانى كه در طول زندگى پيامبر به سود على ( ع ) رخ داد اين ديدگاه را متبلور ساخت كه عده‌اى از اصحاب چنين حس كنند كه على مناسب‌ترين فرد براى نگهدارى ميثاق راستين الهى است . در مشاجرات حادى كه سقيفه ، بلافاصله پس از رحلت پيامبر در گرفت اين اصحاب نسبت به ابراز اعتقاداتشان در اين مورد ترديدى روا نداشتند . نتيجه مخالفت ، كه اكنون به آن برمىگرديم ، موضوعى را كه سرانجام به بسط جدائى دائمى امت به سنى و شيعه انجاميد مشخص مىكند .

يادداشتهاى فصل اول

يادداشتهاى فصل اول

( 1 ) .

W . Montgomerywatt . Islamic Political Thought ( Edinburgh . 1986 ) . P . 26 .

( 2 ) . مراجعه كنيد به

LancLexicon . I / . pp . 1632 f .

( 3 ) . قرآن كريم سوره 19 ، آيه 69 ، سوره 28 ، آيه 15 ، سوره 37 ، آيه 83 .

( 4 ) . ابن قتيبه ، رسائل البلاغه ، صفحه 360 .

( 5 ) . اغانى ، ج 1 ، ص 45 .

( 6 ) . اغانى ، ج 1 ، ص 72 ، ياقوت ، معجم البلدان ، ج 3 ، ص 519 .

( 7 ) . اغانى ، ج 10 ، ص 300 .

( 8 ) . ديوان نابغه الذبياني ، تصحيح شكرى فيصل ( بيروت 1968 ) ، ص 165 .

( 9 ) . مفضليات ، 93 ، بند 14 .

( 10 ) . مفضليات ، 31 ، بند 4 : « به خدا قسم ، اى پسر عم ، تو در حسب بهتر از من نيستى ( لا افضلت فى حسبى )

( 11 ) . ابن قتيبه . رسائل البلاغه ، ص 348 ، عقد ، ج 3 ، ص 332 .

( 12 ) . اغانى ، ج 1 ، ص 31 . )