حياة القلوب ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

در بيان فضايل ومناقب أنبيا وأوصيا ومشتركات ومجملات أحوال ايشان است در حال حيات وبعد از فوت ايشان

براي قبول كنندگان قول ايشان اجرها كه واجب مىشود براي آنها كه با ابتلا وامتحان قبول حق مىنمايند ، وهرآينه مستحق نمىشدند مؤمنان ثواب نيكوكاران را ، وهرآينه مؤمن وكافر قلبي وصالح وفاسق واقعي معلوم نمىشد ، وليكن حق تعالى گردانيده است رسولان خود را صاحبان قوّت در عزمهاى خود ، وضعيفان در آنچه در نظر درمىآيد از حالات ايشان ، با قناعتي كه پر مىكند دلها وديده‌ها را توانگرى آن ، وبا پريشانى وفقرى كه پر مىكند گوشها وديده‌ها را از آن .

واگر مىبودند پيغمبران با قوّتى كه احدى قصد ايشان به ضررى نتواند كرد ، وبا عزتي كه كسى ظلم بر ايشان نتواند كرد ، وبا پادشاهى كه گردنهاى مردان بسوى آن كشيده شود ، وبارها به اميد آن از أطراف عالم بندند ، هرآينه آسان بود بر خلق در اعتبار ودورتر بود براي ايشان از تكبر كردن ، وهرآينه ايمان مىآوردند يا براي ترسى كه قهر كنندهء ايشان بود يا براي رغبت وطمعى كه ميل دهنده بود ايشان را بسوى آن ، پس تمييز نشد ميان نيّتها كه كي از براي خدا ايمان آورده است وكي از براي دنيا ، وحسناتي كه از براي آخرت يا از براي دنيا كرده است از هم جدا نمىشد ، ومؤمن واقعي ومنافق معلوم نمىشد ، وليكن خداوند عالميان مىخواست كه متابعت كردن رسولان أو ، وتصديق كردن به كتابهاى أو ، وخشوع نزد ذات مقدس أو ، وذليل شدن براي امر أو ، وانقياد نمودن براي أطاعت أو ، امرى چند باشد كه مخصوص أو باشد وشايبه‌اى از ديگران در آنها داخل نباشد ، وهر چند ابتلا وامتحان عظيم‌تر است ثواب وجزا بزرگتر است « 1 » .

مؤلف گويد كه : خطبهء بسيار طويلى است وبه همين قدر كه در اين مقام انسب بود اكتفا نموديم .

( 1 ) . نهج البلاغة 285 ، خطبهء 192 .