دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥٦

محمّد رضا فرحات

محمّد رضا فرحات

محمّد رضا فرحات

محمد رضا فرحات به سال 1936 ميلادى در نجف اشرف به دنيا آمد و در لبنان دوره‌ى متوسطه را به پايان رساند . براى تعليم علوم دينى به عراق و ايران سفر كرد ، سپس به لبنان بازگشت . او هم‌اكنون در عراق سكنى دارد . برخى از آثار او چنين است : « جراح جنوبية » ، « سلام للعصافير » .

قصيده‌ى معروفى در رثاى امام حسين ( ع ) سروده به نام « يا ابن الحداء » « 1 » . فرحات در اين قصيده ، از منظر سياسى - اجتماعى به عاشورا نگريسته است ، او تلاش نموده پلى بين گذشته و آينده ايجاد نمايد و خواننده را با عبور از آن به مسير و اصول جاودانه‌ى حسين ( ع ) رهنمون گرداند . « 2 »

اگرچه سبك شعر فرحات از قوّت و متانت زيادى برخوردار نيست امّا آنچه به شعر او روح زندگى مىبخشد هماهنگى آن با مسائل اجتماعى روز ، به ظهور كشاندن دردهاى خفته‌ى درونى و فرياد كردن مصيبت‌هاى آشكار بيرونى است .

- * -

1 - مولاى ذكراك بالآهات نمزجها * حتّى مزجنا مع الشّكوى أمانينا

2 - من ألف عام سيول الدّمع ما انقطعت * و ما أفادت فهل أحيت لتحيينا

3 - يجرّنا الظّلم أنّى شاء يسحقنا * كما يشاء و فى الأغلال يبقينا

4 - و لا نثور و لا تصحو مواكبنا * إلّا على الدّمع و الشّكوى تسلّينا

5 - و لم نفكّر لما ذا ثرت منتفضا * بل استمعنا فوصف الجرح يكفينا « 3 »

1 - مولاى من ، ما با ذكر تو و با نام تو خو گرفته‌ايم و با گريه و عزاى بر تو خود را تسلى مىدهيم .

2 - هزاران سال است كه سيل اشكها بر تو قطع نشده است و بر تو گريه مىشود ولى فايده‌اى ندارد .

3 - و هم‌چنان ظلم و ستم به هرگونه‌اى كه مىخواهد با ما رفتار مىكند و ما را درهم مىكوبد و در غل‌وزنجير نگاه داشته است .

4 - و ما نه خونخواهى مىكنيم و نه بيدار مىشويم و تنها گريه و عزادارى موجب تسلّاى ما شده است .

5 - و از تفكر در اينكه چگونه انقلاب كنيم بازمانده‌ايم و تنها وصف مصيبت و جراحت‌هاى تو براى ما كافى شده است .

* * *

1 - يا ابن الّذى نادى به العلّام * و بنوره قد أشرق الإعتام

2 - نشر الصّباح فغاب ليل أحمق * و انجاب عن عين الوجود ظلام

3 - راياته رفّت بأنحاء الدّنى * تزهوبها الأجواء و الأنسام

4 - يا ابن الحداء به ترنّم ركبنا * و به العبادة و الصّلاة تقام

5 - يا ابن الّذى هتفت تغنّى باسمه * رغم المنيّة و السّياط أنام


( 1 ) - الحداء : آوازى كه ساربانان براى جلو راندن شتران مىخواند . ( 2 ) - عاشوراء فى الادب العاملى المعاصر ؛ ص 183 . ( 3 ) - همان ؛ ص 186 .