دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٠
شيخ عبد الحسين جواهر
شيخ عبد الحسين جواهر
شيخ عبد الحسين جواهر
شيخ عبد الحسين فرزند شيخ عبد على و نوه‌ى شيخ محمد حسن نجفى صاحب جواهر ، از علماى بزرگ و شعراى مشهور و ادباى معروف شيعه در قرن چهاردهم هجرى است كه به سال 1281 ه . ق . در نجف اشرف به دنيا آمد . وى پدر محمّد مهدى جواهرى - شاعر بزرگ و معروف معاصر عرب - است . پس از گذراندن دوره‌ى مقدمات و مبادى علوم و ادبيات ، سطوح عالى فقه و اصول را در محضر فقهاى بزرگ عصر در نجف اشرف از جمله آقا رضا همدانى ، شيخ محمد طه نجفى و آخوند خراسانى طى كرد و خود به تدريس فقه پرداخت .
جواهرى از دوران جوانى نزد عالمان ، اديبان و شاعران بزرگ زمانش ، حرمت و منزلت والايى داشت و شاعرانى چون سيّد حيدر حلّى - كه بزرگترين شاعر عرب و شيعه در آن روزگار بود - اشعارى تحسين‌آميز در تجليل از علوّ طبع و مقام ادبى و علمى جواهرى سروده‌اند . او علاوه بر سرودن شعر ، مجموعه‌ى رسائل و نامه‌هايى دارد كه در قالب نظم و نثر براى بزرگان علم و ادب در جهان عرب نوشته است و بسيار شاعرانه و دل‌انگيز است و از شاهكارهاى ادبى عرب محسوب مىشود . اشعار جواهرى در موضوعات گوناگونى از جمله مسائل اجتماعى ، اخلاقى ، دينى و مدح و مرثيه‌ى اهل بيت ( ع ) مىباشد . قصايد او در رثاى امام حسين ( ع ) در نوع خود كم‌نظير است .
وى به سال 1335 ه . ق . در نجف اشرف درگذشت . « 1 »
- * -
1 - حقّ أن تسكبى الدموع دماء * يا جفوني أو أن تسيلي بكاء
2 - زاد كرب البلاء بهم فكأن * القلب فيهم مشاهد كربلاء
3 - شدّ ما قد لقي بها آل طه * من رزايا تهوّن الأرزاء
4 - مزقتهم بها الحوادث حتى * عاد أبناء أحمد أنباء
5 - جمعت شملهم ضحى فعدا الخ * طب عليهم ففرقتهم مساء
6 - و أبوا لذّة الحياة بذلّ * و رأوا عزة الفناء بقاء
7 - يتهادون تحت ظل العوالي * كالنشاوى قد عاقروا الصهباء
8 - أوجب المصطفى عليهم حقوقا * أحسنوها دون الحسين أداء
9 - و قضوا تشرب القنا السمر و البيض * دماهم حول الفرات ظماء
10 - يا بنفسى لهم وجوها يودّ * البدر منها لو استمد السناء « 2 »
1 - حق اين است كه خون گريه كنم و اشكم را مانند سيل سرازير نمايم .
2 - ماتم و بلا در اين واقعه اينقدر زياد است كه گويا دل مشاهد كربلاست .
3 - سختىهايى كه به آل طه رسيده ، همه‌ى سختىها در مقابلش هيچ است .
( 1 ) - ديوان الجواهرى ؛ ج 1 ، ص 17 . ( 2 ) - ادب الطف ؛ ج 8 ، ص 297 .