حياة الإمام الحسن بن على ( ع ) ( زندگانى حسن بن على ع ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٤

5 - فصاحت و بلاغت

( 1 ) امام از ورزيده‌ترين بليغان در سخن و رعايت مناسبت در بيان بود و گفتارش ايجاز و اعجاز داشت و بايد همچنين باشد ، زيرا او پروردهء خاندان سخنورى و كانون فصاحت و اعجاز كلام بود .

جدش ، رسول خدا ، فصيحترين عنصر عرب و پدرش على ( ع ) پيشواى بليغان و سردار سخنوران بود و حسن ( ع ) در گفتار بليغ و رسا از آنان ارث ميبرد و از او سخنانى بيادگار مانده كه گوياى آن ميراث گرانبها و متضمن حكمتهاى عالى و اصول آداب اجتماعى و راهنمائى و اندرزى جاودانى است .

اين سخنان آموزنده و ارزنده بزيبائى كلام ترصيع يافته و مفاهيمى بس عميق و حكيمانه را در بردارد كه اينك برخى از درسهاى پرفيض حضرتش را بيان ميداريم .

امام على ( ع ) به فرزندش حسن ( ع ) توجه كرد و دربارهء برنامه‌هاى صحيح اخلاقى و اصول زندگى از او پرسشهائى كرد و حسن ( ع ) پاسخهائى داد كه نمونه‌هاى كامل اعجاز و بلاغت است :

امام على : شرف چيست ؟

حسن : خدمت به همبستگان و برداشت سختىهاى آنان .

- جوانمردى چيست ؟

- پاكدامنى و بخشش .

- پستى چيست ؟

- خرده‌بينى و دريغ از اندك بخشى .

- ناكسى چيست ؟ !

- كم بخشى و ياوه‌گويى .

- سخاوت چيست ؟