حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٤

53 . كسى كه بر او قضاى رمضان است

را مغلوب كرده و راهى براى اداء آن قرار نداده است ، پس او نبايد روزه بگيرد .

همچنين تمام كسانى كه خدا بر آنها مرضى را غالب كرده مانند شخصى كه يك شب و روز بيهوش باشد قضاى نمازهايش بر او واجب نيست ، همان گونه كه حضرت صادق عليه السلام فرمود : « اگر خدا بر كسى مرضى را غالب كرد او عذر دارد » . براى اينكه ماه داخل شد و او مريض است ، پس نه در آن ماه روزه بر او واجب است و نه در آن سال ، به علت مرضى كه دارد ، اما فديه بر او واجب است چون او به منزلهء كسى است كه روزه بر او واجب است و توان اداء آن را ندارد ، پس فديه بر او واجب است ، همان گونه كه خداى متعال فرموده است : فَصِيامُ شَهْرَيْنِ مُتَتابِعَيْنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعامُ سِتِّينَ مِسْكِيناً « 1 » ، و همچنين فرموده است : فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ . « 2 »

بنابراين خدا صدقه را در جاى روزه قرار داده است وقتى روزه براى او مشكل است . پس اگر گفته شود كسى كه نمىتوانست اكنون مىتواند ، گفته مىشود چون ماه رمضان بعدى وارد شد فديه بر او واجب مىشود براى گذشته ، زيرا او در موقعيتى است كه روزه بر او واجب است به عنوان كفّارهء دينى ، چون قادر نيست پس فديه بر او واجب است و وقتى فديه واجب شد روزه ساقط مىشود . پس روزه ساقط است و فديه لازم . اگر در اين بين او بهبود يافت ( يعنى بين ماه رمضان گذشته و ماه رمضان حاضر ) و ماه گذشته را روزه نگرفته باشد فديه بر او واجب است به خاطر غفلت از آن و همچنين روزه به دليل استطاعتش . اگر كسى ماه رمضان را از دست داد يا قسمتى از آن را به دليل مريضى و عذرى ، و اين تا ماه رمضان بعد ادامه داشت ، نبايد روزه بگيرد اما بايد براى هر روزى مدّى از طعام ( 750 گرم ) صدقه بدهد . اما اگر ماه روزه را

( 1 ) مجادله / 4 . ( 2 ) بقره / 196 .