حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٨

2 . پرسشهاى سليمان مروزى

( 1 ) امام عليه السلام ادامه داد و براى اثبات عقيده‌اش گفت : اگر او كسى را جايگزين آن كرد ، پس آن ( ميوه‌ها ) جاودانىاند . بنابراين آنها از آن قطع نمىشوند .

سليمان براى محكم كردن حرفهاى بىاساس خود و تصورات خطايش كه امام قبلا از طريق استدلالهاى غير قابل تكذيب آنها را رد كرده بود ، گفت : بلى قطع مىكند از آنها و زياد نمىكند .

امام عليه السلام گفت : بنابراين او آنهايى را كه در آن هستند نابود كرده است و اين گفتهء سليمان خلود را باطل مىكند ، و مخالف كتاب خداست ، زيرا خداى متعال مىفرمايد : لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ « 1 » ، و مىفرمايد :

عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ ، و مىفرمايد : وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ « 2 » ، و مىفرمايد :

خالِدِينَ فِيها أَبَداً * « 3 » ، و مىفرمايد : وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ .

( 2 ) سليمان ساكت بود و نمىدانست چه پاسخ بدهد بعد از آنكه امام همهء راههاى بحث او را بسته بود . سپس امام از او پرسيد : اى سليمان ، به من بگو كه آيا اراده فعل است يا نه ؟

سليمان پاسخ داد : بلكه فعل است .

امام فرمود : بنابراين اراده محدث است ، زيرا همهء افعال محدثند .

تمام موجودات ممكن ، معلوم و مصنوع و حادث‌اند ، اما وجود واجب بارى تعالى براى او غير ممكن است صفات ممكن الوجود را داشته باشد .

سليمان كه قادر نبود چيزى بگويد شروع به تناقض گويى كرد و گفت : اراده فعل نيست .

در حالى كه قبلا پذيرفته بود كه اراده يك فعل است . در نتيجه امام از او


( 1 ) ق / 35 . ( 2 ) حجر / 48 . ( 3 ) بيّنه / 8 .