سيره معصومان ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٠.١٩٩
بسر نيز حيلهء عمرو را به كار بست
بسر نيز حيلهء عمرو را به كار بست
بسر نيز حيلهء عمرو را به كار بست
معاويه به بسر بن ارطاة گفت : آيا به جنگ على مىروى ؟ گفت : در اين باره كسى سزاوارتر از تو نيست . اما اكنون كه شما از جنگيدن با او روىگردانيد به ناچار من به پيكار او مىروم .
معاويه به او گفت : اما فردا تو در عجاجه در اول سپاه با او روبه‌رو مىشوى . پسر عموى بسر كه از حجاز آمده بود ، نزد بسر حضور داشت و مشغول گفت‌وگو با دخترش بود . پس وى به نزد بسر رفت و به او گفت : شنيده‌ام قول داده‌اى كه با على پيكار كنى . آيا نمىدانى پس از معاويه ، عتبه و پس از وى محمد والى خواهند شد ؟ ! پس چرا مبارزهء با على را پذيرفتى ؟ بسر گفت : به خاطر خجلت . زيرا سخنى گفتم كه از انجام آن شرمنده شدم . آن جوان خنده‌اى كرد و اشعارى سرود و در آن از قوه و نيروى على ( ع ) ياد كرد و بسر را از مبارزهء با على ( ع ) بر حذر داشت . بسر گفت : آيا مبارزهء با على بالاتر از مرگ است ؟ به خداى سوگند مرگ ملاقات خداوند است . فردا صبح على ( ع ) به همراه اشتر از سپاه خود جدا شد و به قصد رسيدن به تپه حركت كرد و چنين رجز خواند :
من على هستم . بپرسيد تا آگاه شويد . سپس به ميدان جنگ روى آريد و گريزان شويد .
شمشير من بران و نيزه‌ام درخشان است و پيامبر ( ص ) پاك و مطهر از خاندان ما مبعوث شده .
حمزهء خوب از ماست و نيز جعفر از ماست كه در بهشت خرم داراى بال است .
و اسد الله كه موجب فخر است اين در مقابل آن است و پسر هند ( معاويه ) از ترس مخفى شده است . و مذبذب و فرارى و عقب نشسته است .
بسر در حالى كه صورت خود را با نقابى آهنين پوشانيده و شناختن او دشوار بود ، در نزديكى تپه به استقبال على ( ع ) شتافت و بانگ برآورد : اى ابو الحسن به رزم من بيا . على ( ع ) بىباكانه و به سرعت به سوى او رفت و چون به نزديك وى رسيد ، نيزه‌اى بر بسر زد و او را بر زمين افكند . اما زره آهنى كه بسر بر تن داشت ، مانع از رسيدن نيزه به پيكر او شد . بسر از جان خود دفاع مىكرد و قصد كرد عورتش را آشكار كند . تا على ( ع ) را از خود دور براند . آن حضرت از كشتن وى چشم پوشيد و به او پشت كرد . اشتر به هنگام افتادن بسر بر روى زمين ، او را شناخت و گفت : اى امير المؤمنين ! اين بسر بن ارطاة دشمن خدا و دشمن توست .
على ( ع ) فرمود : او را واگذار . لعنت خدا بر او باد . آيا پس از آن كارش ؟ ! پسر عموى جوان بسر به على ( ع ) حمله كرد . اشتر به او يورش برد و كمرش را بشكست . بسر نيز از ضربهء على ( ع ) برخاست و به جانب سپاهش روى كرد . على ( ع ) خطاب به او بانگ زد : اى بسر ، معاويه از تو بدين كار سزاوارتر بود . بسر به نزد معاويه بازگشت . معاويه به او گفت : چشمانت را بالا بگير . خداوند زندگى دوباره به تو بخشيد . از آن پس ، هرگاه بسر با سپاهى كه على ( ع ) نيز ميانشان بود ، برخورد مىكرد خود را به كنارى مىكشيد و سواران شام على ( ع ) را احاطه مىكردند .