خلاصهء سيرت رسول الله ( ص ) — الصفحة ٠.٩٧

گفتارى دربارهء سيرت رسول الله وخلاصهء آن

به تفصيلي كه ديديم حكايت سراقه در يك سلسله مقاطع پىدرپى كه قدم به قدم نمايانگر افعال ورفتار وبيم واميد ويأس أو است ، تشريح شده است .

در كتاب خلاصهء حاضر ، ص 83 ، سطر 17 تا ص 84 ، سطر 3 ( باب پنجم ) در 10 سطر وتقريبا 128 كلمه ، همين حكايت ، در مقاطع كمترى با حذف داستان فال گرفتن تازيان وحذف تفصيل فرو افتادن سراقه سه بار از أسب وبرآمدن ابر پاره ، به ايجاز آمده است .

4 ) در كتاب سيرت رسول اللّه ، در ص 538 ، سطر 1 تا ص 541 ، سطر 20 ( باب بيست وششم ، غزو پنجم ) ، در 82 سطر وتقريبا 785 كلمه ، حكايت خواب عاتكة به اين شرح آمده است :

« حكايت خواب عاتكة عمهء پيغمبر ، عليه السلام

محمد بن إسحاق ، رحمة اللّه عليه ، گويد : عاتكة عمهء پيغمبر ، عليه السلام ، پيش از آن كه أبو سفيان آن سوار بفرستادى ، به سه روز يا سه شب چيزى به خواب ديد در حق قريش ، واز آن خواب بترسيده بود ، وبرادر خود عباس ، رضى اللّه عنه ، بر خود خواند وآن حكايت با وى بكرد وگفت : اى برادر ، من دوش خوابى ديده‌ام در حقّ قريش واز آن بترسيده‌ام وچنان پندارم كه مصيبتى عظيم به قريش رسد وواقعه‌اى سهمناك ايشان را حادث خواهد شدن ، لكن حديث آن با كس مگوى . عباس رضى اللّه عنه ، گفت : اى خواهر ، بگوى تا خود چه ديده‌اى ؟ گفت : چنان ديدم كه مردى بر اشترى نشسته بود وبه بطحاى مكة درآمد وآواز برداشت وگفت : هان ! اى قوم قريش ، تا سه روز ديگر شما را از بهر كشتن بيرون مكة خواهند بردن ؛ چون وى اين آواز بداد ، مردم ديدم كه جمله بر سر وى گرد آمده بودند وآن شخص همچنان راست به مسجد آمد وبر بأم كعبه شد وهمچنان راست بر اشتر نشسته آوازى بلند برداشت وگفت : هان ! اى قوم قريش ، تا سه روز ديگر شما را به جايى خواهند برد كه چون شما آنجا رسيده باشيد ، سروران شما بكشند ومهتران شما را أسير كنند وغل‌ها در گردن ايشان كنند ؛ وديگر همان مرد ديدم كه از بأم كعبه فرود آمد وهم بر اشترى نشسته وبه كوه أبو قبيس بر شد وآواز برداشت وهمان سخن كه بر بأم كعبه گفته بود ، أعادت كرد وبازگفت وسنگى برگرفت واز سر كوه به مكة انداخت ، وآن سنگ چون به ميان هوا برشد ، پاره‌پاره شد وهر پاره به سرايى از آن مكة افتاد ، چنان كه هيچ سراى نبود اندر مكة كه نه يك پاره سنگ از آن درش افتاد » .

« عباس ، رضى اللّه عنه ، چون آن خواب از خواهرش خود بشنفت ، گفت : اى خواهر ، اين خواب تو هرآينه راست خواهد شد ومصيبتى بزرگ قريش را بخواهد