حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٠
عدم جواز افشاى نام آن حضرت در غيبت كبرى
اساسى نوّاب خاصّ بوده است .
هنگامى كه حسين بن روح نوبختى افتخار نيابت امام عليه السّلام را پيدا كرد ، يكى از بزرگان اماميه به نام ابو سهل اسماعيل بن على نوبختى در بغداد سكونت داشت و از مقام والايى برخوردار بود . پس از تعيين ابن روح به نيابت خاصّ شخصى از ابو سهل ، حكمت انتخاب حسين بن روح را - و نه انتخاب ابو سهل را - جويا شد . ابو سهل در پاسخ گفت : كسانى كه او را به اين مقام برگزيده‌اند ، از ما بيناترند ؛ زيرا كار من مناظره با خصم و بحث و گفتگو با آنان است . اگر من مكان امام غايب را چنان كه ابو القاسم مىداند ، مىدانستم ، شايد در تنگناى بحث و جدل او را به خصم نشان مىدادم ؛ در صورتى كه اگر ابو القاسم امام را زير دامن خود پنهان داشته باشد ، هرگز او را به كسى نشان نمىدهد ، حتى اگر با قيچى قطعه‌قطعه‌اش كنند . « 1 »
عدم جواز افشاى نام آن حضرت در غيبت كبرى
عدم جواز افشاى نام آن حضرت در غيبت كبرى
روايات زيادى دلالت بر آن دارد كه خواندن آن حضرت به نام مقدسش در دورهء غيبت روا نيست .
اين مطلب كه آيا اين رويه يك اقدام سياسى مقطعى بوده يا اين كه نام بردن از آن بزرگوار تا ظهور وى ، همچنان بر حرمت باقى خواهد ماند ، منشأ اختلاف نظرهايى در ميان فقها و مورخان گشته است . اين روايت را علامه مجلسى ضمن بابى تحت عنوان « باب النهى عن التسميه » فراهم آورده است . « 2 »
از عبد اللّه بن جعفر حميرى روايت شده : همراه احمد بن اسحاق نزد عثمان بن سعيد ، نايب امام قائم عليه السّلام ، رفته بوديم كه خطاب به عثمان بن سعيد چنين گفتم :
مىخواهم همانند ابراهيم ، كه تنها براى اطمينان قلبى خود از خدا سؤال كرد ، پرسشى كنم . سپس سؤال كردم : آيا شما حضرت صاحب الامر را ديده‌ايد ؟ گفت : آرى ؛ پرسيدم : نامش چيست ؟ او جواب داد :
( 1 ) . الغيبه طوسى ، ص 255 ، به نقل خاندان نوبختى ، ص 217 ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 51 ، صص 30 - 34 و نك : الكافى ، ج 1 ، صص 332 - 333 ؛ مير داماد در « شرعة التسميه » بيست حديث در اين زمينه نقل كرده است .