حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٣٧
امام عسكرى عليه السّلام در سامرا
امامت آن حضرت
امامت آن حضرت
با رحلت امام هادى عليه السّلام در سال 254 و به تنصيص آن حضرت ، فرزندش امام عسكرى عليه السّلام به سمت امامت شيعيان اثنى عشرى منصوب گرديد . رواياتى كه در وصيت و تنصيص امام هادى عليه السّلام دربارهء امامت فرزندش وارد شده ، در بسيارى از كتب حديث و تاريخ شيعه ، فراوان به چشم مىخورد . « 1 » طبعا با توجه به اين وصيت و تنصيص امام هادى عليه السّلام ، كه از نظر شيعيان نشانهء صحت امامت امام بعدى است ، آنان امام حسن عسكرى عليه السّلام را به امامت پذيرفتند . يكپارچگى شيعيان ، به جز شمارى اندك ، خود دليلى بر مقبوليت اين امر در جامعهء شيعه در آن روزگار است .
بنا به نقل سعد بن عبد الله جز عده‌اى كه به امامت محمد بن على ( كه در زمان حيات پدرش امام هادى عليه السّلام وفات كرد ) گرويدند و تعداد انگشت شمارى كه جعفر بن على را امام خود دانستند ، اكثريت ياران امام هادى عليه السّلام به امامت حضرت عسكرى گردن نهادند . پيروان جعفر بن على « جعفريهء خلّص » لقب يافتند . « 2 » مسعودى ، جمهور شيعه را از پيروان امام عسكرى و فرزندش مىداند كه اين فرقه در تاريخ به « قطعيّه » معروف شده‌اند . « 3 » عنوان قطعيه اشاره به گروهى است كه نوعا نه به مهدويت امام رحلت كرده بلكه بر رحلت امام پيشين قطع كرده و امامت امام بعدى را پذيرفته‌اند .
اين نام ، نخست بار در برابر واقفه كه پس از رحلت امام كاظم عليه السّلام پديد آمدند اطلاق شده است . ما دربارهء جعفر و پيروان وى در زندگى امام مهدى عليه السّلام سخن خواهيم گفت .
امام عسكرى عليه السّلام در سامرا
امام عسكرى عليه السّلام در سامرا
در زندگى امام هادى عليه السّلام اشاره كرديم كه شيخ مفيد تاريخ نامهء متوكل به امام را براى آوردن وى به سامرا ، سال 243 ياد كرده است . « 4 » در حالى كه بر طبق روايت كافى ، « 5 » آن
( 1 ) . نك : الغيبه ، طوسى ، ص 120 - 122 ؛ كشف الغمّه ، ج 2 ، صص 404 - 407 ؛ الارشاد ، ص 335 ؛ روضة الواعظين ، ص 247 ؛ بحار الانوار ، ج 50 ، صص 239 - 246 ( 2 ) . المقالات و الفرق ، ص 101 ( 3 ) . مروج الذهب ، ج 4 ، ص 112 ( 4 ) . الارشاد ، ص 334 ( 5 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 419 ح 7