حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٥١٦

اصالت قرآن در مكتب امام هادى عليه السّلام

از انحرافاتى كه غلات شيعه پديد آورده و سبب حملهء ديگر فرق اسلامى به آنها شدند ، مشكل تحريف قرآن بود ؛ مسأله‌اى كه اهل سنت نيز به علت اشتمال كتابهايشان به پاره‌اى از روايات نادرست حاوى تحريف ، گرفتار آن هستند . در عين حال اكثريت مسلمانان اعم از اهل سنت و شيعهء امامى ، بجز پاره‌اى از غلات ، به شدت با اين اعتقاد نادرست برخورد كرده‌اند . با اين حال ، چنان كه از ايضاح ابن شاذان و انتصار خياط معتزلى برمىآيد ، در قرن سوم هجرى ، اتّهام اعتقاد به تحريف قرآن به شيعه بر سر زبانها بوده است .

در برابر اين اتّهام ، ائمهء شيعه همواره اصالت را به قرآن داده و هر روايت مخالف با آن را باطل اعلام داشته‌اند . ما در بحث از زندگى امام صادق عليه السّلام به اين مسأله پرداختيم .

امام هادى عليه السّلام ضمن رسالهء مفصلى كه ابن شعبه حرّانى از آن حضرت نقل كرده ، به شدت بر اصالت قرآن تكيه فرمود و آن را در مقام سنجش روايات و تشخيص صحيح از ناصحيح به عنوان معيارى دقيق اعلام نمود . افزون بر اين ، به طور رسمى قرآن را به عنوان تنها متنى كه همهء گروههاى اسلامى بدان استناد مىكنند ، مطرح كرد .

امام هادى عليه السّلام در مرحلهء اول ، اخبار را به دو دسته تقسيم مىنمايد : نخست رواياتى كه حق است و بايد مبناى عمل قرار گيرد و دستهء دوم اخبارى كه باطل است و بايد از عمل بدان اجتناب شود . سپس امام اجماع قاطبهء امّت را بر اين نكته متذكر شد كه « قرآن حق است و هيچ فرقه‌اى در آن ترديدى ندارد » و آنگاه فرمود :

« در صورتى كه قرآن بر صحّت روايتى صحّه گذاشت ، اما گروهى از امّت آن را نپذيرفت ، بايست بر صحّت آن اعتراف كرد ؛ زيرا كه در اصل ، بر حقانيت قرآن اتفاق نظر دارند . » سپس به عنوان نمونه ، حديث ثقلين را با توجه به آيهء ولايت بر اساس شأن نزولى كه براى اين آيه در روايات اهل سنّت نقل شده ذكر مىكند . پس از آن دربارهء توضيح حديث : « لا جبر و لا تفويض بل امر بين الأمرين » باز به سراغ قرآن مىآيد و با