حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٢

بخش نخست برخى از اين روايات نشان مىدهد كه هارون در اوايل كار نسبت به امام چندان سختگيرى نشان نمىداد ، ولى به مرور زمان و بنا به دلايلى ، به تدريج حضرت را تحت فشار بيشتر و بيشتر قرار داد .

آن حضرت گفت چنين بود :

اين دنيا چيست ؟ و براى چه كسانى است ؟ فرمود : آن براى شيعيان ما مايهء آرامش خاطر و براى ديگران مايهء آزمايش است . هارون گفت : پس چرا صاحب آن ، آن را در اختيار خود نمىگيرد ؟ جواب داد : در حالى كه آباد بود از او گرفته شده و وقتى آباد شد صاحب آن ، آن را در اختيار خود مىگيرد . گفت : شيعيان شما كجايند ؟

امام در جواب ، اين آيه را قرائت كرد : « كفار اهل كتاب و مشركين از كفر خود دست‌بردار نبودند تا آن كه بر ايشان دليلى روشن از جانب خدا آمد » . هارون گفت : پس بدين ترتيب ما كافريم ؟ ! فرمود : نه ، ولى همچنانيد كه خدا فرموده : « آيا نمىبينيد كسانى را كه نعمت خدا را تغيير داده و كفر را پيشهء خود ساختند ، چگونه مردم خود را به هلاكت انداختند . »

در اين موقع هارون به خشم آمد و نسبت به آن حضرت با تندى رفتار كرد .

روايت ديگرى را كه صدوق آورده ، حاكى از آن است كه يك بار هارون كسى را دنبال موسى بن جعفر عليه السّلام فرستاد و دستور داد تا هر چه زودتر حضرت را حاضر كنند .

وقتى مأمور خليفه در مدينه به حضور آن حضرت رسيد و از ايشان خواست نزد خليفه حاضر شود ، امام فرمود :

لو لا انّى سمعت فى خبر عن جدّى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله انّ طاعة السّلطان للتّقية واجبة اذا ما جئت .

اگر خبرى از جدم نشنيده بودم كه اطاعت از سلطان به جهت تقيه واجب است هرگز پيش او نمىآمدم .

و وقتى نزد رشيد حاضر شد او غضب خود را پنهان كرد و به نوازش امام پرداخت و پرسيد : چرا به ديدار ما نمىآيى ؟ امام فرمود :

سعة مملكتك و حبّك للدّنيا .

پهناورى كشورت و دنيا دوستى تو مانع از آن مىشود .

پس از آن رشيد هدايايى به آن حضرت داد كه دربارهء هدايا فرمود :

و الله لو لا انّى أرى أن أ تزوّج بها من عذّاب بنى طالب لئلّا ينقطع نسله ابدا ما