حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٧

امام كاظم عليه السّلام

نوشته است :

كان موسى بن جعفر يدعى العبد الصّالح من عبادته و اجتهاده . « 1 »

موسى بن جعفر عليه السّلام به علت عبادت و اجتهادش ، عبد صالح خوانده مىشد .

اين جملات ، نمونه‌هايى است از آنچه مورّخان و محدّثان شيعه و سنّى ، آن حضرت را با آن توصيف كرده‌اند . استاد عطاردى جملات زيادى از اين قبيل را در كتاب گرانبهاى خود مسند الامام الكاظم فراهم آورده است .

آنچه از سجاياى امام ، بيش از همه قابل توجه بوده ، كرم و سخاوت آن حضرت است كه ضرب المثل بوده است . ابن عنبه در اين باره مىنويسد :

و فى كمّه صرر من الدّراهم فيعطى من لقيه و من ارد برّه و كان يضرب المثل بصرّة موسى . « 2 »

همواره نزد او كيسه‌هايى از زر بود و به هر كسى كه مىرسيد و يا به هر كسى كه به احسان آن حضرت چشم داشت از آنها مىبخشيد ، به طورى كه كيسه‌هاى زر او ضرب المثل شده بود .

سخاوت امام حتّى شامل كسانى مىشد كه به آزار و اذيّت او مىپرداختند . در اين زمينه ابن خلّكان از قول خطيب ، چنين آورده است .

و كان سخيّا كريما و كان يبلغه عن الرّجل أنّه يؤذيه فيبعث اليه بصرّة فيها ألف دينار و كان يصرّ الصّرر ثلاث مائة دينار و اربع مائة دينار و مأتى دينار ثمّ يقسّمها بالمدينة « 3 » فكانت صرر موسى مثلا . « 4 »

او چنان بزرگوار و سخاوتمند بود كه وقتى به وى اطلاع مىدادند فردى در صدد اذيت شماست ، كيسهء زرى كه حاوى هزار دينار بود برايش مىفرستاد . او هميشه زرها را در كيسه‌هاى سيصد و چهار صد و دويست دينارى مىگذاشت و ميان اهل مدينه تقسيم مىكرد و كيسه‌هاى زر وى معروف بود .

ابو الفرج اصفهانى دربارهء بخشش آن حضرت به كسانى كه به آزار او

( 1 ) . تهذيب التهذيب ج 1 ، ص 339 ( 2 ) . عمدة الطالب ، ص 196 ( 3 ) . تاريخ بغداد ج 13 ، ص 27 ؛ وفيات الاعيان ج 5 ، ص 308 ( 4 ) . همان