حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٩
كتابهاى دلائل از قرن چهارم تا ششم
المهموم نقل كرده است . « 1 » اما گويا كسى ديگر از اين كتاب خبر نداده است . از ميان آنچه به طور مستقل بر جاى مانده ، مىتوان به كتاب قصص الانبياء از قطب الدين راوندى اشاره كرد كه با تحقيق استاد غلامرضا عرفانيان توسط بنياد پژوهشهاى اسلامى چاپ شده است . اين اثر افزون بر تاريخ انبياء بخشى نيز شامل معجزات آن حضرت ( باب نوزدهم از ص 280 به بعد ) و بخشى شامل احوال رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است كه باب بيستم كتاب مىباشد و از اين حيث نيز بايد مورد توجه قرار گيرد . راوندى نيز مأخذى براى نوشته خود نياورده و غالبا اسنادى را مىآورد كه در بسيارى از موارد روشن نيست از چه كتابى بر گرفته است . احتمال مىرود كه بخش مهمى از باب بيستم آن از تفسير على بن ابراهيم قمى باشد .
پس از راوندى ، كتاب النور المبين فى قصص الانبياء از سيد نعمت الله جزائرى ( م 1112 ) ، به طور ويژه به قصص انبياء پرداخته است .
كتابهاى دلائل از قرن چهارم تا ششم
كتابهاى دلائل از قرن چهارم تا ششم
بخشى از كتابهاى تاريخى شيعه كتابهايى است كه از اساس براى ثبت معجزات امامان به قصد اثبات امامت آنها نگاشته شده است . طبعا در اين آثار بخشى از زندگى تاريخى امامان نيز درج شده است . از قديمترين آثار در اين زمينه كتاب دلائل الائمه محمد بن مسعود عياشى عالم شيعى اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم است كه در سمرقند مىزيسته و آثار وى از جمله همين اثر را ابن نديم ياد كرده است . « 2 » اين كتاب بر جاى نمانده است . كتاب الدلائل و المعجزات از ابو القاسم كوفى كه متهم به غلو است نيز در اين زمينه است . همو كتابى با عنوان كتاب تثبيت نبوة الانبياء نوشته است . « 3 » كتابى نيز با عنوان دلائل النبى صلّى اللّه عليه و آله توسط احمد بن يحيى بن حكيم اودى صوفى كوفى نوشته شده است . « 4 » اسماعيل بن على بن بن اسحاق بن ابى سهل بن نوبخت هم كتابى با عنوان كتاب الاحتجاج لنبوة النبى صلّى اللّه عليه و آله نگاشته است . « 5 » دو كتاب با عنوان كتاب الدلائل يكى از ابو العباس عبد الله بن جعفر حميرى و ديگرى از ابو عبد الله محمد بن ابراهيم بن جعفر نعمانى از مصادر ابن طاووس در برخى از آثارش بوده است . « 6 » ابو محمد عبد الباقى بن محمد بصرى از علماى شيعه در قرن ششم كتابى با نام دلائل داشته كما اين كه كتابى هم با عنوان الحجج و البراهين فى امامة امير المؤمنين و
( 1 ) . كتابخانهء ابن طاووس ، ص 486 ( 2 ) . الفهرست ، ابن نديم ، ص 245 ( 3 ) . رجال النجاشى ، ص 266 ( 4 ) . رجال النجاشى ، ص 81 ( 5 ) . رجال النجاشى ، ص 32 ( 6 ) . كتابخانهء ابن طاووس ، ص 227 ، 228 . اربلى نيز موارد فراوانى از دلائل حميرى نقل كرده است . نك : على بن عيسى اربلى و كشف الغمه ، ص 109