جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي ) — الصفحة ٤١
از بصره تا سوق الاهواز
سوق الاهواز سى و شش فرسخ راه است . « 8 »
جيهانى ، در اشكال العالم ، اصطخرى در مسالك الممالك ، ابن حوقل در صورة الارض ، مسير راه بصره تا خوزستان ( سرحد خوزستان ) را با تفاوتهاى اندكى به اين شرح بيان مىكنند : « 9 »
1 - ابلّه
2 - بيان
3 - حصن مهدى
4 - باستيان
5 - خان مزدويه
6 - دورق
7 - قريه دايرا
8 - آسك
9 - ارجان
ابن بطوطه كه در سال 725 ه . ق از بصره وارد ابلّه شده اين مسير را از طريق آب طى كرده است او مىگويد : از ساحل بصره بر صنبوق ( زورق كوچك ) نشستيم و به ابلّه رفتيم ، ابلّه تا بصره ده ميل فاصله دارد . . . از ابلّه وارد هورى شديم كه از خليج فارس منشعب مىشود ، ما به وسيلهء كشتى كوچكى مسافرت مىكرديم . . . پس از غروب به راه افتاديم و سحرگاه به عبّادان ( آبادان ) رسيديم . . . صبحگاهان به عزم ماجول ( معشور يا ماهشهر ) سوار كشتى شديم . . . يك روز در آن شهر به سر برديم . . .
چارپايى كرايه كرديم و پس از آن كه سه روز از طريق بيابان راه پيموديم به رامز ( رامهرمز ) رسيديم ، در اين بيابان طوايف كرد در چادرهاى معين زندگى مىكنند .
مىگويند اين طوايف از نژاد عرب مىباشند . رامز شهر خوبى است و شهرهاى زيادى دارد . . . در رامز يك شب توقف كرديم . آنگاه از ميان جلگهاى كه آباديهايى از
( 8 ) - قدامة بن جعفر ، كتاب الخراج ، ص 26 . در ضمن نگاه كنيد به : ابن رسته ، الاعلاق النفيسة ، ص 21 - 219 .
( 9 ) - ابن حوقل ، صورة الارض ، ص 30 ؛ جيهانى ، اشكال العالم ، ص 8 - 107 ؛ اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 4 - 93 .