جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي ) — الصفحة ٣٩

از بصره تا سوق الاهواز

از بصره تا فارس

از بصره تا فارس

از بصره تا سوق الاهواز

از بصره تا سوق الاهواز

امام عليه السّلام هنگامى كه از بصره خارج شد به استناد منابع و تواريخ معتبر ، از طريق بصره وارد سوق الاهواز ( خوزستان ) شد . ابن رسته در الاعلاق النفيسة ، ابن حوقل در صورة الارض ، جيهانى در اشكال العالم ، اصطخرى در مسالك الممالك و قدامة بن جعفر در كتاب الخراج منازل و مسافات راه ميان بصره تا سوق الاهواز را بيان كرده‌اند كه به اختصار در اينجا مىآوريم .

از ديار عرب ( عراق ) تا خوزستان دو راه وجود دارد ، يكى از بغداد به واسط و از واسط به خوزستان و راه ديگر از بصره به خوزستان كه كوتاهترين راه و فاصله ميان ايران و عراق آن روز محسوب مىشد .

مسير راه بصره به خوزستان به شرح ذيل است :

1 - از بصره تا « ابلّه »

) Obolla (

چهار فرسخ .

ابلّه معرّب كلمهء يونانى آپولوگوس

) Apologos (

است كه يكى از شهرهاى قديمى است و هواى گرم و تب‌آلود ، داشته است . « 1 »

ابلّه در شمال مصب نهر ابلّه در جزيرهء بزرگى واقع شده بود و در كنارهء جنوبى اين نهر شهرى بود موسوم به شق عثمان . در سدّ بالاى مصب نهر ابلّه و روبروى آن ، يعنى در ساحل خاورى شط العرب ، براى مسافرانى كه از دجله مىگذشتند و به خوزستان مىرفتند منزلگاهى بود كه آن را عسكر ابو جعفر اردوگاه منصور خليفهء


( 1 ) - لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 21 و 25 .