جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي ) — الصفحة ٢٤
شرح منازل و مسافات مدينه تا بصره
است پرجمعيّت و پرنعمت ، داراى نخلستانها و مزارع بسيار كه آب آشاميدنى آن از قنوات است و چاه در آنجا كم عمق است و در پنج ذراعى آب ظاهر مىشود ، اين سرزمين شنزارى بود كه بعد از اسلام ، معصب بن زبير در ايام خلافت برادرش آن را آباد نمود . « 28 »
راه از بطن النخل تا « مكحولين »
( Mokhalin )
ادامه مىيابد و از آنجا به « حصين »
( Husain )
مىرود . « 29 »
5 - از حصين تا « عسيله »
( Osaila )
سيزده ميل است ، عسيله منزلگاهى است كم آب ، « 30 »
تنگ و باريك كه آب آشاميدنى آن از 5 حلقه چاه آب تأمين مىشود .
6 - از عسيله « 31 »
تا « محدث »
( Mohaddeth )
بيست و هشت ميل است . محدث جايى است كم آب كه « 32 »
استراحتگاه شبانهء عسيله مىباشد .
7 - از محدث تا « معدن نقره »
( Madin - Naqira )
ده ميل « 33 »
و آن منزلگاهى است كه بدويان بسيارى در آن ساكنند . آب شرب آنها از چاههاست ولى اندك است . « 34 »
همانطور كه اشاره شد معدن نقره منزلگاهى است كه در مسير چند راه قرار گرفته است و از آنجا راه به سمت مكّه ، بصره ، كوفه ادامه مىيابد . ما مسير راه را به سوى بصره ادامه مىدهيم .
اصطخرى در مسالك الممالك مىنويسد : از بصره به مدينه هژده ( هيجده ) مرحله باشد و به معدن نقره راه كوفه و بصره به هم افتد . « 35 »
جيهانى در اشكال العالم مىنويسد : راه بصره از آنجا ( مدينه ) هيجده منزل
( 28 ) - از طرف تا بطن النخل 22 ميل است . همان ، ص 11 .
( 29 ) - الاعلاق النفيسة و كتاب الخراج مسافت ميان ، بطن النخل ، مكحولين و حصين را ذكر نمىكنند .
( 30 ) - همان ، ص 11 .
( 31 ) - از عسيله تا بطن النخل 36 ميل است . همان .
( 32 ) - همان .
( 33 ) - از عسيله تا معدن نقره 42 ميل است . همان .
( 34 ) - نگاه كنيد به : ابن رسته ، الاعلاق النفيسة ، ص 7 - 206 .
( 35 ) - اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 28 .