جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي ) — الصفحة ١٥٨
ورود حضرت رضا عليه السّلام به مرو
ورود حضرت رضا عليه السّلام به مرو
ورود حضرت رضا عليه السّلام به مرو
هنگامى كه حضرت رضا عليه السّلام وارد مرو شد استقبال با شكوهى از آن حضرت به عمل آمد و مأمون در تعظيم و تكريم ايشان بسيار كوشيد . خوشبختانه منابع ، گزارشهاى زيادى از حوادثى كه براى آن حضرت در مرو روى داده ثبت كرده‌اند كه بسيارى از آنها را مناظره‌ها و گفتگوهاى ميان امام عليه السّلام و مأمون تشكيل مىدهد .
مهمترين ماجرايى كه در مرو صورت گرفت ، پذيرش ولايتعهدى امام عليه السّلام بود كه پس از آن مأمون به نام حضرت رضا عليه السّلام سكه زد و نام او را در خطبه‌ها آورد و بعد دست به اقدامات ديگرى براى استحكام اين پيمان زد ، از جمله ازدواج سياسى دخترش با فرزند امام عليه السّلام ، حضرت جواد عليه السّلام . پذيرش ولايتعهدى از سوى حضرت رضا عليه السّلام همچنان كه منابع مىنويسند ، زير فشار شديد صورت گرفت و امام زمانى كه تهديدهاى مأمون جدى شد آن را پذيرفت . چنان كه اين اكراه از متن پيمان‌نامهء ولايتعهدى - كه خوشبختانه در منابع تاريخى موجود است - برمىآيد . در هر حال هنگامى كه حضرت ناچار به پذيرش ولايتعهدى شد ، تصميم گرفت تا حكومت عباسى را از درون متلاشى كند ولى اقدامات آن حضرت عليه السّلام سرانجام مأمون را به وحشت انداخت و وى تصميم به كشتن امام عليه السّلام گرفت . « 111 »
قبل از طرح ماجراى ولايتعهدى در مرو به ملاحظاتى دربارهء طراح ولايتعهدى خواهيم پرداخت .
( 111 ) - جهت اطلاع از اقدامات امام عليه السّلام نگاه كنيد به : جعفر مرتضى عاملى ، زندگانى سياسى هشتمين امام ( متن فشرده ) ، ص 188 - 166 .