جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي ) — الصفحة ١٠٥
قدمگاه خرانق ( مشهدك )
حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام بررسى خواهيم كرد .
قدمگاه خرانق ( مشهدك )
قدمگاه خرانق ( مشهدك )
خرانق در شصت كيلومترى يزد واقع شده است . آثار تاريخى خرانق علاوه بر مشهدك كه مقام نزول حضرت ثامن الائمه عليه السّلام مىباشد ، مزارى است مشهور به بابا خادم كه يك بقعهء گنبددار براى آن ساخته شده ، ولى نوع سنگ و كاشيهاى آن قدمتى ندارد . « 31 »
ديگر ، كاروانسرايى است مشهور به رباط شاهزاده كه به فرمان شاهزاده محمّد ولى ميرزا ، فرزند فتحعلى شاه قاجار ساخته شده است . « 32 »
علاوه بر آن ، مسجد نسبتا كوچكى است كه به آن مسجد جامع گويند . در پشت منبر اين مسجد ، سنگ قبرى از نوع سنگهاى رسوبى سفيد از قرن پنجم هجرى به اندازهء 30 * 50 سانتىمتر ديده مىشود كه به طور آزاد افتاده و بر روى آن عبارت « هذا قبر على بن محمّد بن اسحاق المولى توفّى فى شهر ربيع الاول ، سنه تسع و تسعين و اربع مائة » به چشم مىخورد « 33 »
و دو سنگ قبر ديگر نيز در كنار در مسجد ديده مىشود كه مربوط به قرن هشتم و متعلق به يك پدر و دختر است . « 34 »
مشهدك كه مقام نزول حضرت ثامن الائمه على بن موسى الرضا عليه السّلام است در كنار قبرستان خرانق قرار دارد و تنها از آن بقعهء گلى كوچك و ويرانه‌اى كه يك طاق گنبدى شكل دارد بر جاى مانده است . مردم و اهالى اين منطقه مشهدك را محل عبادت و نماز حضرت امام على بن موسى الرضا عليه السّلام مىدانند ، و به همين دليل آن مكان را محترم و مقدّس مىشمارند و گاهى قاريان در آن به قرائت قرآن مىپردازند .
در اين بقعه سنگ خاكسترى رنگى به اندازهء 29 * 27 سانتيمتر بر ديوار سمت قبله ( به جاى محراب ) نصب شده كه به خط نسخ عباراتى به تاريخ 595 هجرى بر آن حك شده است و اطلاعات مهمّى از عبور حضرت ثامن الائمه عليه السّلام در اختيار محقّقان و مورّخان مىگذارد و بر اساس آن شيوع روايت عزيمت آن حضرت از
( 31 ) - ايرج افشار ، يادگارهاى يزد ، ص 173 .
( 32 ) - همان .
( 33 ) - همان ، ص 174 .
( 34 ) - همان ، ص 175 .