تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — الصفحة ٣٠٣

بررسى محتوايى مدخل

جعفر صادق عليه السّلام است .

14 . « عبد الله چند هفته بعد درگذشت » . « 1 »

طبق نقل منابع شيعى ، عبد الله تا هفتاد روز پس از وفات پدر زنده بود ، « 2 » و پس از آن درگذشت ، و معمولا براى هفتاد روز « چند هفته » به كار نمىرود .

15 . « شميطيه » « 3 »

صحيح آن « سميطيه » يا « سمطيه » است ؛ گروهى به رياست « يحيى بن ابى السميط » كه محمد ، فرزند امام صادق عليه السّلام را امام مىدانستند و امامت را در فرزندان او موروثى مىشمردند . « 4 »

16 . « كهانت ، سحر و جادو . . . مسئلهء مرموز جفر . . . » « 5 »

در برخى از كتب روايى شيعه هنگام ذكر منابع علم امام عليه السّلام از امورى همچون صحيفه ، جفر ، جامعه و مصحف فاطمة عليها السّلام سخن به ميان آمده كه اينها نسل به نسل از امامى به امام ديگر منتقل مىشده و امام عليه السّلام از مطالب آنها استفاده مىكرده و مواردى را به صراحت منبع برخى از معلومات خود مىخوانده است .

منابع مزبور بنابراين روايات عمدتا شامل احكام فقهى حلال و حرام ، علم انبياى پيشين ، علم دانشمندان بنى اسرائيل و پيشگوييهايى دربارهء حوادث آينده بوده است ، « 6 » و در خصوص جفر در روايتى منسوب به امام صادق عليه السّلام ، تعريفى به اين قرار آمده است : وعاء من أدم فيه علم النبيين و الوصيين و علم العلماء الذين مضوا من بنى اسرائيل ؛ « جفر مخزنى است از چرم كه علم پيامبران ، اوصيا و علم دانشمندان گذشتهء بنى اسرائيل در آن است » .

در هيچ منبع شيعى و بلكه غيرشيعى سخنى از وجود امورى همچون كهانت ،

( 1 ) . همان ( 2 ) . ابو محمد حسن بن موسى نوبختى ، فرق الشيعه ، ص 89 . ( 3 ) . ترجمهء مدخل ، ص 290 از همين كتاب . ( 4 ) . همان ، ص 87 . ( 5 ) . ترجمهء مدخل ، ص 290 از همين كتاب . ( 6 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، اصول كافى ، ج 1 ، ص 344 - 350 .