تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٢

فلسفه و چرايى يارى فرشتگان

مؤمن را نيرومندتر از ده نفر از دشمنانش مىسازد . از اين رو در قرآن كريم به صراحت دستور داده شده تا هنگامى كه شمار سربازان دشمن بيش از ده برابر مسلمانان نشده ، كسى حق فرار از ميدان نبرد را ندارد . تا آن كه اين آيه نازل شد :

الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً . « 1 »

اكنون خدا بر شما تخفيف داده و معلوم داشت كه در شما ضعفى هست .

و دو برابر ، جايگزين ده برابر شد . به هر روى فرض آن است كه روحيه و عزم و اراده انسان مؤمن بسيار بالاتر از يك كافر است .

إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرْجُونَ « 2 »

اگر شما درد مىكشيد ، آنان [ نيز ] همان گونه كه شما درد مىكشيد ، درد مىكشند ، و حال آن كه شما چيزهايى از خدا اميد داريد كه آنها اميد ندارند .

( 1 ) اين عوامل غيبى با توجه به آياتى هم چون « وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ » « 3 » ،

موجب اوج گرفتن روحيه مسلمان مىشود ؛ اما تحقق پيروزى كامل تنها به دست خداى قادر متعال است : « وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ . » « 4 »

سبب‌سازى الهى براى يارى مجاهدان در راهش ، جبرى نبوده و منافاتى با اراده و عزمشان براى جانفشانى در راه حق ندارد ؛ بلكه تنها جلوه‌اى است از سبب‌سازى الهى در گسترهء هستى . حتى ريزش باران و رستن گياهان نيز كه به طور معمول به اسباب طبيعى نسبت داده مىشود ، در ذيل سبب‌سازى الهى مىگنجد .

وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً وَ نَباتاً وَ جَنَّاتٍ أَلْفافاً « 5 »

و از ابرهاى متراكم ، آبى ريزان فرود آورديم ، تا بدان دانه و گياه برويانيم ، و باغ‌هاى درهم پيچيده و انبوه .

( 2 ) بدين ترتيب در مىيابيم پيروزى آن سپاه انقلابى ، ثمره عمل و اراده اوست و عوامل غيبى ، جز تقويت اين اراده و متمركز ساختن اين كار ، كار ديگرى انجام نمىدهند . معجزه هم نيست زيرا وقوع معجزه به سبب امرى غير مادى ، جبرى و خارج از اراده آدمى است و بحث ما ارتباطى با آن ندارد .

( 3 ) مناسب است در اينجا به آياتى اشاره نماييم كه فرو فرستادن فرشتگان بر افراد را مشروط به پيامبر بودن آنها و حتى واقع شدن در شرايط جنگى نكرده ، بلكه آن را تنها منوط به دو امر نموده است :

( 1 ) . سورهء الانفال ( 8 ) ، آيهء 66 . ( 2 ) . سورهء النساء ( 4 ) ، آيهء 104 . ( 3 ) . سورهء الانفال ( 8 ) ، آيهء 10 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . سورهء النبأ ( 78 ) ، آيات 14 - 16 .