تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي ) — الصفحة ٠.١٠

شرح حال مرحوم دكتر محمّد ابراهيم آيتى به قلم آقاى ايرج افشار در جلد هفتم مجلّهء راهنماى كتاب تحت عنوان وفات دكتر محمّد ابراهيم آيتى

مرحوم آيتى دو كتاب مهمّى را كه در دست طبع داشت به اتمام رسانيد و در گذشت : يكى جلد دوم تاريخ يعقوبى است كه فهارس اعلام آن را هم تدوين كرد و ديگر « مقولات » رسالهء ختم تحصيلات دكترى كه چاپش تا آخرين سطر تمام گشت و مقولهء عمر آن آيت نجابت و انسانيّت هم به پايان رسيد [ 1 ] .

مرحوم آيتى با دوستان با ايمان و صديق خود در راه انتشار كتاب نيز همكارى داشت و يكى از بانيان « شركت انتشار » بود كه از مؤسّسات خوب نشر و چاپ كتاب است .

مرحوم آيتى پس از ختم تحصيلات قديمى خود دورهء دانشكدهء معقول و منقول را به اتمام رسانيد و به اخذ درجهء دكترى نائل آمد . در همين دانشكده تدريس مىكرد و از مدرّسان دانشمند و با ارزش بود و فقدان وى از اين پس به نيكى محسوس خواهد بود .

در سال 1341 در ميان صحبت با جناب دكتر سيد فخر الدّين شادمان گفتگو از مدارس و طرز تحصيل و تدريس قديم بود ايشان مىفرمودند چه خوب خواهد بود كه عدّه‌اى از مدرّسان علوم قديم بدين مطلب بپردازند و براى ضبط دقائق تاريخ اجتماعى ايران كيفيّت تحصيل خود را بنويسند . به همين مناسبت از تنى چند من جمله مرحوم آيتى درخواستم كه بىهيچ پيرايه شرح زندگى خود را بنويسند و اينك يادداشت آن مرحوم را كه احتمالا يگانه شرح حالى است كه از خود باقى گذارده است در اينجا به طبع مىرسانم .

در گذشت چنين دانشمند علاقه‌مند و نجيب مايهء اندوه بسيار است و دوستان راهنماى كتاب براى او طلب غفران دارند .

ايرج افشار

[ 1 ] از ديگر كتب مرحوم آيتى ، كتاب بررسى تاريخ عاشورا است كه به همت و با مقدمهء علمى و تحقيقى دانشمند محترم آقاى على اكبر غفارى دو بار توسط كتابخانهء صدوق به طبع رسيده است . ديگر جلدهاى اول تا سوم كتاب گفتار ماه است كه حاوى سخنرانيهاى آن مرحوم و حضرت آية اللّه طالقانى و استاد مطهرى و استاد بهشتى و ديگر اساتيد و دانشمندان در انجمن ماهانهء دينى از مهر ماه 39 تا اسفند 1341 مىباشد و توسط كتابخانهء صدوق ، تهران جنب بازار مسجد امام به چاپ رسيده است . سه كتاب شهداى اسلام و خطبه‌هاى رسول اكرم ( ص ) به زبان عربى و نيز مجموعهء سخنرانيهاى ايشان در مورد شخصيتهاى برجستهء عالم اسلام نيز از آثارى هستند كه به چاپ نرسيده‌اند .