أنيس المؤمنين ( فارسي ) — الصفحة ٠.١٣
امّا دربارهء ابو مسلم
مؤلف از شاگردان فقيه مشهور شيعه شيخ على بن عبد العالى مشهور به محقق كركى بوده است . از استادش و از شاگردى خود چنين ياد مىكند : « 5 »
« . . . شيخنا و مولانا و مقتدانا الشيخ على بن عبد العالى - ادام اللّه معاليه و قرن بالميامن أيّامه و لياليه - در كتابى كه موسوم است به مطاعن المجرميه آورده . . . » و « . . . راقم الحروف كه از كمترين تلامذهء آن جناب است گويد كه . . . » .
امّا دربارهء ابو مسلم
امّا دربارهء ابو مسلم
از گفتهء مؤلف پيداست كه در دورهء او مردم از خواندن و شنيدن اسطوره‌هاى مربوط به ابو مسلم خراسانى و مختار و . . . لذت مىبرده‌اند . در مجامع عمومى مىنشسته و افسانه‌پردازان با زبان شيرين و گوياى خود اسطوره‌هائى مىپرداخته‌اند يا پرداخته‌هاى ديگران را با شرح و بسط بازگو مىكرده‌اند « 6 »
.
اين افسانه‌سرائى و افسانه‌پردازى سابقه‌اى بس طولانى دارد در سدهء ششم و پيش از آن خواندن شاهنامه رواج داشته است « 7 »
، چه شده كه ابو مسلم نامه‌ها و حمزه‌نامه‌ها و مختار نامه‌ها و نظاير اين كتابها در كنار شاهنامه خوانده مىشده ؟ و از چه زمان اقبال به خواندن اين گونه كتب فزونى يافته ؟
مطلبى است كه نياز به پژوهشهاى ديگرى دارد « 8 »
. ولى آنچه اكنون به ما
( 5 ) كتاب حاضر ص 136 .
( 6 ) چنان كه از متون عهد صفويه برمىآيد خواندن اين قبيل افسانه‌ها در همهء دورهء صفويه رواج داشته ، از جمله نوشتهء مير لوحى در مقدمهء كفاية المهتدى ( نسخهء خطى كتابخانهء مرحوم پدرم و نسخهء خطى كتابخانهء مجلس شورا ) نشان مىدهد با همهء منعهائى كه در آن باب شده اين داستانها تا آخر دورهء صفويه از رواج برخوردار بوده است .
( 7 ) كتاب النقض ، ص 67 .
( 8 ) دربارهء ابو مسلم خراسانى و ابو مسلم نامه‌ها رجوع شود به « ابو مسلم سردار خراسان » نوشتهء دكتر غلامحسين يوسفى . تهران . 1356 . و دربارهء ديگر حماسه‌ها به « حماسه‌سرايى در ايران » از دكتر ذبيح اللّه صفا - تهران ، امير كبير ، 1352 .