الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٠
رواج مذاهب در حال حاضر
ملقب به « شيخ الاسلام » اند و نقش اول را در رهبرى معنوى عامه مردم دارند ؛ مالكيان از اين نظر در درجه دوم قرار دارند و لقب « شيخ الاسلام » را در مورد فقيهان مالكى با سهل‌انگارى و تسامح به كار مىبرند . با اينكه پيروان مذهب حنفى در اقليت واقع شده‌اند ، در عين حال ، طبق سنت ديرين ، نيمى از استادان دانشگاه زيتونه ، حنفى و نيم ديگر مالكىاند . قطعا حنفيان چنين امتيازى را به دليل اينكه مذهب حنفى مذهب خاندانهاى حكومت‌گر بوده است ، به دست آورده‌اند .
در مصر مذاهب شافعى و مالكى رواج دارند . شافعيان در ريف و مالكيان در صعيد و سودان اكثريت دارند . مذهب حنفى ، كه مذهب حكومت است ، طرفداران و پيروان زيادى دارد ، و در فتوى و قضا ، فقه حنفى حاكم و مجراست . حنبليان بسيار كم و نادرند .
در شام نيمى از مردم پيرو اهل حديث و سنت‌اند و يك چهارم شافعى و يك چهارم ديگر حنبلى هستند .
در فلسطين بيشترين پيرو را شافعى ، پس از آن حنبلى ، بعد حنفى دارد . و مذهب حنبلى در رديف چهارم واقع شده است .
در عراق مذهب حنفى اكثريت را دارد ، پس از آن شافعى است و مالكيان و حنبليان در درجه بعد قرار دارند .
در تركيه عثمانيان و البان و ساكنان سرزمين بلقان حنفى مذهب مىباشند .
در كردستان مذهب شافعى رايج است . اين مذهب در ارمنستان اكثريت دارد ، چرا كه مسلمانان آنجا در اصل تركمن و يا كرد هستند .
سنيان فارس اكثرا شافعى و اندكى حنفى هستند .
در افغانستان مذهب حنفى و شافعى شايع و حنبلى اندك است .
در تركستان غربى مذهب حنفى در بخارا پيرو دارد ، ولى در تركستان شرقى مذهب شافعى اكثريت دارد و پس از آن مذهب حنفى ، كه با كوشش عالمانى كه از بخارا هجرت كرده‌اند رواج يافته است . در قفقاز و ماوراى آن حنفى و نيز شافعىاند .
در هند مذاهب مختلف وجود دارد ، ولى مذهب حنفى و شافعى در اقليت قرار دارند .
در هند و چين مذهب شافعى شايع است ، و نيز در استراليا . در برزيل بيست و پنج هزار مسلمان حنفى مذهب وجود دارد .
در امريكا تعداد مسلمين به يكصد و چهل هزار مىرسد كه از مذاهب مختلف‌اند .