تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٢
مراد از آل محمد چه كسانند ؟
راغب اصفهانى در مفردات القرآن گويد « 1 » :
قيل لجعفر الصادق رضى اللّه عنه : الناس يقولون : المسلمون كلهم آل النبى عليه الصلاة و السلام فقال : كذبوا و صدقوا .
فقيل له : ما معنى ذلك ؟
فقال : كذبوا فى ان الامة كافتهم آله . و صدقوا فى أنهم اذا قاموا بشرائط شريعته آله .
از اين تعبير كه مردم گويند مسلمين عموما آل نبى ( ص ) هستند واضح است كه مردم را دست‌هاى اموى وادار به آن حرف‌ها مىكرده و بر فرض اگر با قرينه و مجازا ( آل محمد ) به امّت هم اطلاق شود مردمى كه اين ادعا را مىكرده‌اند نمىتوانند بودن قدر متيقّنى را از ( آل محمد ) انكار نمايند كه عبارت از ائمهء طاهرين از اولاد سيد المرسلين ( ص ) اند .
و فرمايش امام ( ع ) : فى انهم اذا قاموا بشرائط . . . الخ قرينه است كه اطلاق ( آل ) بر امّت از باب مجاز و به معنى اتباع است اگر به شريعت عمل نمايند .
ريان بن صلت روايت كرده كه حضرت رضا ( ع ) در مرو به مجلس مأمون تشريف برد و در آن مجلس جماعتى از علماى اهل عراق و خراسان جمع شده بودند و مأمون از امام ( ع ) از آيهء شريفه :
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا « 2 » .
سؤال كرده و آن حضرت بر خلاف آنچه علما در آن مجلس گفته‌اند بيانات فرموده و مأمون سؤال كرده كه آيا مراد از عترت ( آل ) است يا غير آل ؟
امام ( ع ) فرموده : مراد ( آل ) است .
و علما گفته‌اند : از رسول اللّه ( ص ) نقل شده : كه امّت من آل من است و اصحاب پيغمبر ( ص ) به نحو استفاضه گفته‌اند : كه مراد از آل محمد امت اوست .
امام ( ع ) در جواب آن‌ها فرموده : آيا به آل محمد صدقه حرام است ؟ علماء گفته‌اند : بلى حرام است ، امام ( ع ) فرموده : به امت چطور صدقه حرام است ؟ در عموميّت گفته‌اند : نه حرام نيست ، امام ( ع ) فرموده : اين فرق ميان امّت و آل كافى است ، پس نمىشود گفت : كه مراد از آل ، امّت است .
و امام رضا ( ع ) در آن مجلس با دوازده آيه از آيات قرآنى فضيلت عترت طاهره ( ع ) را بيان
( 1 ) . به تفسير ( آل ) مراجعه شود . ( 2 ) . فاطر / 32 .