تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٥٩
كيفيت ايصال اين مكتوب و جواب آن
اين‌ها در مدت چهل روز تمام بشود .
بعد مىفرمايد : ممكن است اين بعيد شمردن را با اين جواب دفع كرد كه راهى ميان شام و عراق وجود دارد كه ممكن است آن را در مدت يك هفته طى نمود چون راه مستقيم است و عرب‌هاى ( عقيل ) در زمان ما آن راه را پيش مىگيرند .
و بعض اخبار دلالت دارد بر اين كه « بريد » و پيك كه از شام به عراق مىرفت در مدت يك هفته مىرفته .
و عرب‌هاى ( صليب ) از حوران به نجف اشرف در ظرف هشت روز مىروند .
پس شايد اهل بيت رسالت همين راه را پيش گرفته‌اند و همراه خودشان از توشهء راه و از آب آن اندازه برداشته‌اند كه به آن‌ها كفايت كند و اقامتشان در كوفه و شام كمتر شده است .
و اين فرمايش آن سيد مطلع متتبع خبير كبير بسيار متين است و آن‌هايى كه تصور مىكنند خاندان رسالت در دوران اسارت در دست دشمنان سرسخت اسلام بنى اميّه مدت‌ها در كوفه و در عرض راه ميان عراق و شام و در خود شام زياد توقف كرده‌اند تصور و خيال صحيح نيست داستان‌هاى طولانى كه براى عرض راه‌ها تراشيده و شاخ و برگ‌ها داده‌اند بىاساس است و اعتماد را نشايد و حرف‌هاى ضعيف بىمدرك و از كتاب‌هاى نااهلان و از تأليفات مؤلفين مجهول مانند مقتل جعلى ابى مخنف و اسفراينى اخذ و از ساده‌لوحان بىتفكر ناشى شده است .
چنان چه بعضىها احتمال داده كه ورود اسرا به كربلا در اربعين دوم يعنى هشتاد روز بعد از عاشورا آمده‌اند اين ادّعاى مجرد احتمال است و كسى از مورخين آن را نگفته و در كتب معتبره ديده نشده از حدسيّات اشخاصى مىباشد كه آمدن اسراى خاندان رسالت را در اربعين اول بعيد شمرده‌اند و از حالات بريد و غيره اطلاع نداشته‌اند و لذا قولى است كه ارزش ندارد .
و تعجب آن است كه نسبت آمدن اسرا را در اربعين دوم سال 61 هجرت به شيخ طوسى ( ره ) در تهذيب داده شده ولى در آن كتاب شريف اثرى از آنچه نسبت داه شده پيدا نگرديد .
و كلمات سيد عالى مقام علامهء امين عاملى ( ره ) بايد مورد توجه و تأمل قرار گيرد با آن احاطه و اطلاعى كه داشت و يكى از آن اشخاصى بود كه نمونهء بارز از شخصيت‌هاى مجاهد در راه دين به شمار مىرفت كه دوران آن‌ها را درك كرديم و در رديف چهار يا پنج نفر از اكابر علماى شيعه بود كه كم نظير در عصر خودشان مانند شيخ مفيد و سيد مرتضى علم الهدى و شيخ طوسى بودند كه با تأليفات كلامى خودشان خدمات شايان هر گونه تقديرى به عالم اسلام و شيعه نشان داده‌اند و يكى از آن بزرگان عبارت بود از سيدنا الاعظم آقاى حاج سيد