بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — الصفحة ٠.٩١
نظريهء مرحوم آيت اللَّه حجت در بارهء چگونگى تأليف بحار الانوار
نظريهء مرحوم آيت اللَّه حجت در بارهء چگونگى تأليف بحار الانوار
نظريهء مرحوم آيت اللَّه حجت در بارهء چگونگى تأليف بحار الانوار
كتاب « بحار الانوار » از متنهاى جامعى است كه سلسلهء تأليفات طائفه ( شيعه ) و مفردات محدثين ، ثانى او را در ميان خود نداشته ، و اخبار انبوهش از منابع عصمت سلام اللَّه عليهم كه در وى وديعه گذارده شده ، در هيچ جامعى از جوامع بمقام تجمّع نيامده .
البته تنهائى و بىنظيرى اولين شاهد ارجمندى مقام و اهميت موقع مىباشد .
و او را ( چنانچه ميتوان گفت ) تالى اعجاز قرار داده ، علاوه بر جودت نظم و حسن ترتيب و جمع اشتمال بر آيات كريمهء مربوطهء باخبار ، باز بعلاوهء بيانات و توضيحات و تذئيلات اخبار منقوله كه پر از جهات ادبيه و نكات تاريخيه و مباحث نظريه بوده و مثل درياهاى متلاطم با تراكم امواج حيرت‌آور خود پيش چشم مراجع و متتبّع جلوه - گر شده و خود نمائى مينمايد .
چنانچه از قرائن پيداست ، منظور اصلى از تأليف كتاب بحار جمع متفرقات اخبار و حفظ اصول از تفرق و انقراض بوده ، چنانچه عدهء زيادى از اصول اماميه بواسطهء عوامل تفرقه و مجهوليت با مرور دهور از بين رفته ، و متتبّع در معاجم و تراجِم رجال و محدّثين بكمّيت زيادى از رسائل و اصول و تأليفات بر مىخورد كه اكنون در دست ما از آنها نشانى بجز نام و عينى بجز اثر بيادگار نمانده .
به همين جهت است كه در اين كتاب اخبارى پيدا مىشود كه ظاهر الضعف هستند يا از كتب و جزواتى نقل شده‌اند كه شأن شخصى ، مثل مجلسى ( ره ) اجلّ از اينست كه از آنها نقل نمايد ، فضلا از اينكه اعتماد هم بفرمايد ، خاصه در قسمت فضائل و مناقب ائمه ( ع ) .
ولى عذر مؤلف واضح و منظورش تنها جمع و حفظ بوده ، علاوه بر كثرت مشاغل ايشان ، چنانچه بعضى از قرائن وى خواهد آمد ، و همچنين كثرت تأليف ايشان مشهور