بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — الصفحة ٠.٨٥٠

باب بيست و چهارم خبر سعد بن عبد اللَّه اشعرى و تشرف وى بحضور امام زمان و پرسشهائى كه از آن حضرت نموده است

- 3 - سعد بن عبد اللَّه خود توقيع آخر كتاب را از احمد بن اسحاق نقل مىكند كه دليل است ، احمد بن اسحاق در نظر سعد بن عبد اللَّه ، بعد از امام حسن عسكرى عليه السلام زنده بود . با در نظر گرفتن اين جهات مىتوان گفت : كه در نقل حديث مفصل سعد بن عبد اللَّه كه بعضى بخاطر زنده بودن احمد بن اسحاق بعد از حضرت عسكرى آن را ساختگى و خلاف واقع دانسته‌اند ، اشتباه و خلطى از ناحيه كاتب يا راوى روى داده باشد . به اين معنى كه حضرت امام حسن عسكرى ( ع ) هنگام وداع احمد بن اسحاق كه عرض كرده بود : « اميدوارم خداوند اين سفر را آخرين زيارت من قرار ندهد » فرمود : « اى احمد بن اسحاق در اين دعا اصرار مكن كه در مراجعت بلقاى پروردگار نائل ميشوى » و با شنيدن آن احمد بن اسحاق نقش بر زمين شد و غش كرد حضرت از مرگ خود خبر داده بود نه وفات احمد بن اسحاق ، و بيهوش شدن احمد بن اسحاق هم با آن مقام علمى و معنوى ، بخاطر اطلاع از مرگ حضرت بوده نه مردن خويش ؛ و تقاضاى كفن هم براى اين بوده كه ميدانسته ديگر حضرت را نمىبيند به نظر ميرسد كه داستان سعد بن عبد اللَّه تا همين جا ختم شده ، ولى راوى و يا كاتب ، دنباله آن را بعنوان پايان كار احمد بن اسحاق از راوى ديگر نقل كرده و به اين داستان ملحق ساخته است ، البته احتمال ، اين هم ميرود كه سعد بن عبد اللَّه دو سفر با احمد بن اسحاق بسامره رفته باشد يكى در زمان حضرت عسكرى كه شرح آن به تفصيل در اينجا مسطور گشت و دوم بعد از رحلت آن حضرت ؛ موضوع كافور خادم هم امكان دارد كه سعد يا راوى ديگر در خواب ديده باشد ، كه خبر مرگ و غسل و كفن احمد بن اسحاق را به آنها داده باشد . بخصوص كه مىگويد : نزديكىهاى صبح كه چشم گشودم كافور را ديدم ، و بعد از نظرم غائب گرديد » بهر حال بسيار مستبعد مىنمايد كه اين داستان اصلى نداشته باشد و شيخ صدوق كه خود در حدود ده سال بعد از احمد بن اسحاق و سعد بن عبد اللَّه متولد شده است ، با آن بصيرت و تسلط و احاطه‌اى كه بحديث و رجال حديث داشته آن را در كتاب پرارزشى مانند « كمال الدين » نقل كرده باشد .